107
Son
Darslik: 159–160-betlar
MaqsadSon so‘z turkumining ma’nosi va so‘roqlarini bilish.
Yangi so‘zlar
son · numeralqancha? · how much?necha? · how many?
Tushuntirish
Narsalarning son-sanog‘i va tartibini bildirib, qancha? necha? nechanchi? so‘roqlariga javob bo‘ladigan so‘zlar son deyiladi. «Besh kitob», «yigirma bola», «uchinchi qavat» birikmalaridagi besh, yigirma, uchinchi — sonlar. Son odatda otga bog‘lanib, uning miqdori yoki tartibini aniqlaydi. Sonlar yozuvda so‘z yoki raqam bilan ifodalanadi: besh yoki 5. Son bilan birga kelgan otga ko‘plik qo‘shimchasi qo‘shilmaydi: besh kitob, «besh kitoblar» emas. Son ba’zan otlashib, ot kabi qo‘shimcha oladi: beshni, beshga.
Namunalar
Sinfimizda yigirma besh bola o‘qiydi.
U uchinchi qavatda yashaydi.
Sinfda faoliyat
«Sanab ko‘ramiz»: sinfdagi narsalarni sanab, «nechta?» so‘rog‘iga javob bering va gap tuzing.
Mashq
1
Son qanday so‘roqlarga javob beradi?
Qancha? necha? nechanchi?
2
Sonlarni toping: yigirma bola, katta uy, uchinchi qavat.
Yigirma, uchinchi.
3
To‘g‘ri yozing: besh kitoblar.
Besh kitob: son bilan ko‘plik qo‘shimchasi qo‘shilmaydi.
4
Nima uchun «katta» son emas, sifat?
Chunki u miqdorni emas, belgini bildiradi va «qanday?» so‘rog‘iga javob beradi.