☰ Mundarija · Ona tili

Ravishdosh va uning imlosi

Darslar 40–43 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
42

Ravishdosh yasovchi qo‘shimchalar talaffuzi va imlosi

Darslik: 66–67-betlar
MaqsadRavishdosh yasovchi qo‘shimchalarning talaffuzi va imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
talaffuz · pronunciationimlo · spelling-gach · suffix -gach-guncha · suffix -guncha
Tushuntirish

Unli va jarangli undoshlar bilan tugagan fe’l asoslariga ravishdoshning -gach, -guncha, -gancha, -gani qo‘shimchalari qo‘shiladi: o‘qigach, borguncha, kelgancha, yurgani. Jarangsiz undosh bilan tugagan asoslarga bu qo‘shimchalar -kach, -kuncha, -kancha, -kani deb aytilsa ham, -gach, -guncha, -gancha, -gani tarzida yoziladi: ketgach, o‘sguncha. Faqat k undoshi bilan tugagan asoslarga -kach, -kuncha, -kancha, -kani, q bilan tugagan asoslarga esa -qach, -quncha, -qancha, -qani shaklida yoziladi: tikkach, chiqquncha.

Namunalar
ket+gach = ketgach (aytilishi: «ketkach»); o‘s+guncha = o‘sguncha.
tik+kach = tikkach; chiq+qach = chiqqach.
Sinfda faoliyat

«Qaysi imlo?»: o‘qituvchi so‘zni aytadi (ketkach), bolalar to‘g‘ri yozilishini (ketgach) doskaga yozadi va sababini aytadi.

Mashq
1
«Ket» asosiga -gach qo‘shing va yozing.
2
«Tik» va «chiq» asoslariga -kach/-qach qo‘shimchasini qo‘shing.
3
To‘g‘ri yozilganini tanlang: o‘skuncha / o‘sguncha.
4
Nima uchun «kelgach» da g yoziladi?