ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Ravishdosh va uning imlosi

Darslar 40–43 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
41

Ravishdoshlarning ma’no turlari

Darslik: 64–65-betlar
MaqsadRavishdoshlarning ma’no turlarini (holat, payt, maqsad) farqlash.
Yangi so‘zlar
holat · mannerpayt · timemaqsad · purpose-gani · suffix of purpose
Tushuntirish

Ravishdoshning -(i)b, -a (-y) shakllari ko‘proq harakatning holatini, ba’zan payt va sababini bildiradi: yugurib keldi, kula-kula gapirdi. -gancha (-kancha, -qancha) shakli ham holatni, -gach (-kach, -qach) va -guncha (-kuncha, -quncha) shakllari paytni bildiradi: xat yozgach ketdi, men kelguncha kuting. -gani (-kani, -qani, -gali) shakli esa maqsadni anglatadi: kitob olgani bordi. Ma’noni aniqlash uchun fe’lga savol beriladi: qanday? (holat), qachon? (payt), nima uchun? (maqsad).

Ma’noSavolQo‘shimchaMisol
holatqanday?-(i)b, -a (-y), -ganchayugurib keldi
paytqachon?-gach, -gunchaxat yozgach ketdi
maqsadnima uchun?-gani (-gali)kitob olgani bordi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘qituvchi «Qo‘ng‘iroq chalingach, gul ekkani chiqamiz» dedi. Bitta gapda qachon (-gach) va nima uchun (-kani) chiqilishi aytildi.

Kim ishlatadi

Tashkilotchi tadbirning vaqti va maqsadini e’lon qiladi, kotib yig‘ilish rejasini yozadi, jurnalist voqea sabablarini bayon qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Ertangi bir ishingiz uchun «qachon?» va «nima maqsadda?» degan savollarga javob beradigan ikki xil gap ayting.

Namunalar
Holat: Bola kulib gapirdi. Payt: Dars tugagach, uyga ketdi. Maqsad: Dam olgani bog‘ga bordik.
Kelguncha — qachongacha? (payt).
Sinfda faoliyat

«Qaysi savol?»: o‘qituvchi gap o‘qiydi, bolalar qanday? qachon? nima uchun? kartochkalaridan to‘g‘risini ko‘rsatadi.

Mashq
1
Qaysi shakl maqsadni bildiradi: -gach yoki -gani?
2
Ravishdoshning ma’nosini ayting: Dars tugagach, uyga ketdi.
3
Gap tuzing: «o‘qigani» ravishdoshi bilan.
4
Nima uchun «Ukam kulib gapirdi» dagi kulib holat ravishdoshi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliAziz bayrami uchun dinamometrHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →