☰ Mundarija · Ona tili

Ravishdosh va uning imlosi

Darslar 40–43 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
41

Ravishdoshlarning ma’no turlari

Darslik: 64–65-betlar
MaqsadRavishdoshlarning ma’no turlarini (holat, payt, maqsad) farqlash.
Yangi so‘zlar
holat · mannerpayt · timemaqsad · purpose-gani · suffix of purpose
Tushuntirish

Ravishdoshning -(i)b, -a (-y) shakllari ko‘proq harakatning holatini, ba’zan payt va sababini bildiradi: yugurib keldi, kula-kula gapirdi. -gancha (-kancha, -qancha) shakli ham holatni, -gach (-kach, -qach) va -guncha (-kuncha, -quncha) shakllari paytni bildiradi: xat yozgach ketdi, men kelguncha kuting. -gani (-kani, -qani, -gali) shakli esa maqsadni anglatadi: kitob olgani bordi. Ma’noni aniqlash uchun fe’lga savol beriladi: qanday? (holat), qachon? (payt), nima uchun? (maqsad).

Namunalar
Holat: Bola kulib gapirdi. Payt: Dars tugagach, uyga ketdi. Maqsad: Dam olgani bog‘ga bordik.
Kelguncha — qachongacha? (payt).
Sinfda faoliyat

«Qaysi savol?»: o‘qituvchi gap o‘qiydi, bolalar qanday? qachon? nima uchun? kartochkalaridan to‘g‘risini ko‘rsatadi.

Mashq
1
Qaysi shakl maqsadni bildiradi: -gach yoki -gani?
2
Ravishdoshning ma’nosini ayting: Dars tugagach, uyga ketdi.
3
Gap tuzing: «o‘qigani» ravishdoshi bilan.
4
Nima uchun «Ukam kulib gapirdi» dagi kulib holat ravishdoshi?