ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Ravishdosh va uning imlosi

Darslar 40–43 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
43

Mustahkamlash

Darslik: 68-bet
MaqsadVazifa shakllari, harakat nomi, sifatdosh va ravishdosh mavzularini takrorlash.
Yangi so‘zlar
harakat nomi · verbal nounsifatdosh · participleravishdosh · adverbial participlebo‘lishsiz shakl · negative form
Tushuntirish

Fe’lning to‘rt vazifa shakli bor: sof fe’l, harakat nomi, sifatdosh, ravishdosh. Harakat nomi (-(i)sh, -(u)v, -moq) otga xoslangan va ot vazifasida keladi. Sifatdosh (-gan, -(a)yotgan, -adigan, -(a)r) sifatga xoslangan: u otga bog‘lanadi. Ravishdosh (-(i)b, -a, -gach, -guncha, -gani) ravishga xoslangan: u fe’lga bog‘lanadi. Sifatdosh va ravishdoshning bo‘lishsizi -ma bilan yasaladi: o‘qimagan, o‘qimay. Imloda: ketgach, ko‘chgan, tikkan, ishlov.

ShaklNimaga bog‘lanadiMisol
harakat nomiot kabi qo‘llanadichizish
sifatdoshotgachizgan rasm
ravishdoshfe’lgachizib berdi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kitob haqida xulosa yozgan bola bir xil fe’l shaklini takrorlamay, turli shakllardan foydalandi. Matn xilma-xil va ravon chiqdi.

Kim ishlatadi

Yozuvchi turli shakllar bilan matnni boyitadi, muharrir takrorni kamaytiradi, tarjimon manba gapning tuzilishini o‘zgartira oladi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir gapni uch xil fe’l shaklida qayta yozib, ularni solishtiring.

Namunalar
O‘qish — harakat nomi; o‘qigan — sifatdosh; o‘qib — ravishdosh; o‘qidi — sof fe’l.
Yurgan odam yo‘l topadi: yurgan — sifatdosh.
Sinfda faoliyat

«To‘rtlik»: har bir guruh berilgan fe’ldan (yozmoq) 4 vazifa shaklini yasab, gap ichida ko‘rsatadi.

Mashq
1
Shaklini aniqlang: kelgan, kelish, kelib, keldi.
2
Bo‘lishsiz shaklini yozing: yozgan, yozib, yozmoq.
3
Gapda ravishdoshni toping: Bola kulib, sakrab chiqdi.
4
Nima uchun sifatdosh otga, ravishdosh esa fe’lga bog‘lanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliAziz bayrami uchun dinamometrHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →