☰ Mundarija · Ona tili

Ravishdosh va uning imlosi

Darslar 40–43 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
43

Mustahkamlash

Darslik: 68-bet
MaqsadVazifa shakllari, harakat nomi, sifatdosh va ravishdosh mavzularini takrorlash.
Yangi so‘zlar
harakat nomi · verbal nounsifatdosh · participleravishdosh · adverbial participlebo‘lishsiz shakl · negative form
Tushuntirish

Fe’lning to‘rt vazifa shakli bor: sof fe’l, harakat nomi, sifatdosh, ravishdosh. Harakat nomi (-(i)sh, -(u)v, -moq) otga xoslangan va ot vazifasida keladi. Sifatdosh (-gan, -(a)yotgan, -adigan, -(a)r) sifatga xoslangan: u otga bog‘lanadi. Ravishdosh (-(i)b, -a, -gach, -guncha, -gani) ravishga xoslangan: u fe’lga bog‘lanadi. Sifatdosh va ravishdoshning bo‘lishsizi -ma bilan yasaladi: o‘qimagan, o‘qimay. Imloda: ketgach, ko‘chgan, tikkan, ishlov.

Namunalar
O‘qish — harakat nomi; o‘qigan — sifatdosh; o‘qib — ravishdosh; o‘qidi — sof fe’l.
Yurgan odam yo‘l topadi: yurgan — sifatdosh.
Sinfda faoliyat

«To‘rtlik»: har bir guruh berilgan fe’ldan (yozmoq) 4 vazifa shaklini yasab, gap ichida ko‘rsatadi.

Mashq
1
Shaklini aniqlang: kelgan, kelish, kelib, keldi.
2
Bo‘lishsiz shaklini yozing: yozgan, yozib, yozmoq.
3
Gapda ravishdoshni toping: Bola kulib, sakrab chiqdi.
4
Nima uchun sifatdosh otga, ravishdosh esa fe’lga bog‘lanadi?