Sonning qismini topish
Sonning qismini topish uchun sonni kasrga ko‘paytiramiz. Masalan, 40 ning 3/5 qismini topish uchun 40 · 3/5 = 24. Buni ikki qadamda bajarish qulay: avval 40 ni 5 ga bo‘lamiz (bu 1/5 qism), keyin 3 ga ko‘paytiramiz. Foiz ham kasr: 25% = 1/4, 50% = 1/2. Shuning uchun sonning foizi ham xuddi shu usulda topiladi. «…ning» so‘zi ko‘pincha ko‘paytirishni bildiradi.
Maktab ekskursiyasi yo‘li 60 km. Yo‘lning 3/10 qismi bosib o‘tildi. 60 : 10 = 6, 6 · 3 = 18, demak 18 km yurildi.
Dehqon hosilning ma’lum qismini sotuvga ajratadi, mutaxassis byudjetning ulushini hisoblaydi, o‘qituvchi dars vaqtining qismini mashqqa beradi.
Qo‘lingizdagi kitobning betlar sonini ko‘rib, uning 1/10 qismini toping va bugun shuncha bet o‘qishni rejalang.
«Qismni top»: o‘quvchilar jamoalarga bo‘linadi. O‘qituvchi «36 ta olmaning 2/3 qismi!» deydi, jamoalar sanoq cho‘plari yoki kartochkalarni teng bo‘laklarga ajratib, javobni ko‘rsatadi.