☰ Mundarija · Matematika

Takrorlash: musbat va manfiy sonlar ustida amallar

Darslar 56–57 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
57

Yakuniy takrorlash: musbat va manfiy sonlarni ko‘paytirish va bo‘lish

Darslik, 230-bet
MaqsadMusbat va manfiy sonlarni ko‘paytirish va bo‘lishni takrorlash.
Yangi so‘zlar
ishora qoidasi · sign ruleko‘paytma · productbo‘linma · quotientdaraja · power
Tushuntirish

Ko‘paytirish va bo‘lishda modullar ko‘paytiriladi yoki bo‘linadi, ishora esa quyidagicha aniqlanadi: bir xil ishoralar — musbat natija, har xil ishoralar — manfiy natija. Bir nechta ko‘paytuvchida manfiylar soni juft bo‘lsa, ko‘paytma musbat, toq bo‘lsa manfiy. Nolga bo‘lib bo‘lmaydi. Manfiy sonning juft darajasi musbat, toq darajasi manfiy: (−2)³ = −8, (−2)⁴ = 16. Amallar tartibi odatdagidek: avval daraja, keyin ko‘paytirish va bo‘lish, keyin qo‘shish va ayirish.

Namunalar
(−6) · (−7) = 42; (−54) : 9 = −6; 3 · (−4) · (−5) = 60 (ikkita manfiy).
(−2)³ + 10 : (−5) = −8 + (−2) = −10.
Sinfda faoliyat

«Ishora estafetasi»: ikki jamoa ko‘paytirish va bo‘lish misollarini yechadi. Har bir javobdan avval jamoa «+» yoki «−» ishorasini ovoz chiqarib aytishi kerak.

Mashq
1
(−12) · 4 ni hisoblang.
2
(−63) : (−7) ni hisoblang.
3
(−5) · (−2) · (−3) ni hisoblang.
4
Nima uchun juft sondagi manfiy ko‘paytuvchilar ko‘paytmasi musbat bo‘ladi?