Kombinatorika elementlari
Kombinatorika «nechta usul bor?» degan savolga javob beradi. Qo‘shish qoidasi: agar bir jinsli narsalardan A guruhidan m xil usulda, B guruhidan n xil usulda tanlash mumkin va tanlov «yoki A dan, yoki B dan» bo‘lsa, jami usullar m + n. Masalan, 1-savatda 20 ta, 2-savatda 30 ta olma bo‘lsa, bitta olmani 20 + 30 = 50 xil usulda olamiz. Barcha mumkin variantlarni tartibli sanash uchun daraxt sxemasidan foydalanamiz: A, B, C harflarini qatorga 6 xil usulda joylashtirish mumkin: ABC, ACB, BAC, BCA, CAB, CBA.
| A … | B … | C … |
|---|---|---|
| ABC | BAC | CAB |
| ACB | BCA | CBA |
Maktab kutubxonasida bolalar uchun 5 ta ertak kitobi va 6 ta tabiat haqidagi kitob bor. Bitta kitob tanlashda, ertak yoki tabiat kitobi bo‘lsin, qo‘shish qoidasiga ko‘ra 5 + 6 = 11 xil tanlov bor. Javonda 4 ta turli kitobni bir qatorga 4 · 3 · 2 · 1 = 24 xil tartibda terish mumkin.
Kutubxonachi tanlov variantlarini sanaydi, o‘yin tuzuvchi mumkin bo‘lgan holatlarni sanab chiqadi, tashkilotchi o‘rinlarni taqsimlash usullarini hisoblaydi.
Maktab fanlarini ikki guruhga (masalan, tillar va tabiiy fanlar) ajratib yozing, har guruhda nechta fan borligini sanang va qo‘shing: bitta fanni necha xil tanlash mumkin?
«Qatorga tizilish»: uch o‘quvchi doskaga yonma-yon turadi. Sinf ularni barcha mumkin tartiblarda joylashtirib chiqadi va usullar sonini sanaydi; natijani daraxt sxemasi bilan solishtiradi.