Bir noma’lumli butun koeffitsiyentli chiziqli tenglamalarni yechish
Tenglamani yechish — noma’lumning uni to‘g‘ri tenglikka aylantiradigan qiymatini topish. Tenglamaning ikkala tomoniga bir xil sonni qo‘shsak yoki ikkala tomonini nolga teng bo‘lmagan songa ko‘paytirsak (bo‘lsak), yechim o‘zgarmaydi. Shu sababli hadni tenglikning bir tomonidan ikkinchisiga ishorasini o‘zgartirib o‘tkazish mumkin. Yechish tartibi: qavslarni ochamiz, noma’lumli hadlarni bir tomonga, sonlarni ikkinchi tomonga o‘tkazamiz, o‘xshash hadlarni ixchamlaymiz, koeffitsiyentga bo‘lamiz va yechimni tekshiramiz.
Velosiped to‘garagi 24 km yo‘l bosishi kerak. 9 km yurib bo‘lingan, qolganini soatiga 5 km tezlikda yurmoqchi. x soat deylik: 5x + 9 = 24, 5x = 15, x = 3. Qolgan yo‘lga 3 soat ketadi.
Haydovchi yo‘l vaqtini rejalashtiradi, dehqon sug‘orish vaqtini hisoblaydi, dasturchi noma’lum qiymatni formuladan topadi.
Xona ichida qadamlaringizni sanab o‘ting. So‘ng 6 m uzunlikdagi yo‘lak uchun (1 qadam taxminan 50 sm) «50 · x = 600» tenglamasini yozing va qadamlar sonini toping.
«Tenglama tarozisi»: tarozi rasmi chiziladi, ikki pallada tenglik ifodalari. O‘quvchilar ikkala pallaga bir xil «yuk» qo‘shish yoki olish orqali muvozanatni saqlab, x ni ajratadi.