ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Bo‘linish belgilari: 10, 5, 2, 9 va 3

Darslar 3–4 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
4

Sonlarning 9 ga va 3 ga bo‘linish belgilari

Darslik, 13–15-betlar
MaqsadSonlarning 9 ga va 3 ga bo‘linish belgilarini bilish; raqamlar yig‘indisi bo‘yicha bo‘linishni aniqlash.
Yangi so‘zlar
raqamlar yig‘indisi · sum of digits9 ga bo‘linish · divisibility by 93 ga bo‘linish · divisibility by 3belgi · test / sign
Tushuntirish

Agar sonning raqamlari yig‘indisi 9 ga bo‘linsa, son 9 ga bo‘linadi. Agar raqamlari yig‘indisi 3 ga bo‘linsa, son 3 ga bo‘linadi. Masalan, 4 527 da 4 + 5 + 2 + 7 = 18, 18 soni 9 ga ham, 3 ga ham bo‘linadi, demak 4 527 ham shunday. 9 ga bo‘linadigan har bir son 3 ga ham bo‘linadi, lekin teskarisi doim to‘g‘ri emas: 12 soni 3 ga bo‘linadi, 9 ga esa yo‘q. Agar raqamlar yig‘indisi bo‘linmasa, son ham bo‘linmaydi.

ƒFormula
4 527: 4 + 5 + 2 + 7 = 18
18 soni 9 ga ham, 3 ga ham bo‘linadi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Uch do‘st 234 ta stikerni teng bo‘lishmoqchi. Bo‘lmasdan tekshiramiz: 2 + 3 + 4 = 9, 9 esa 3 ga bo‘linadi. Demak, 234 soni 3 ga bo‘linadi va har biriga 78 tadan tegadi.

Kim ishlatadi

Buxgalter yozuvlardagi xatoni raqamlar yig‘indisi bilan tekshiradi, dasturchi kodlarni tekshirishda shu belgilardan foydalanadi, sotuvchi mahsulotni teng qismlarga bo‘ladi.

Bugun sinab ko‘ring

Kitobdan istalgan uch xonali sahifa raqamini tanlang, raqamlar yig‘indisiga qarab 3 ga bo‘linishini aytib, keyin daftarda bo‘lib tekshiring.

Namunalar
2 736: 2 + 7 + 3 + 6 = 18, shuning uchun 2 736 soni 9 ga ham, 3 ga ham bo‘linadi.
1 245: 1 + 2 + 4 + 5 = 12. 12 soni 3 ga bo‘linadi, 9 ga yo‘q, demak 1 245 soni 3 ga bo‘linadi, 9 ga bo‘linmaydi.
Sinfda faoliyat

«Yig‘indi estafetasi»: ikki jamoa doska oldida saf tortadi. O‘qituvchi sonni aytadi, birinchi o‘quvchi raqamlar yig‘indisini yozadi, ikkinchisi bo‘linish haqida «ha/yo‘q» deb yozadi. Hamma tomonidan to‘g‘ri bajarilgan jamoa yutadi.

Mashq
1
4 527 soni 9 ga bo‘linadimi?
2
7 308 sonining raqamlari yig‘indisini toping.
3
5*4 sonini 3 ga bo‘linadigan qilish uchun * o‘rniga qaysi raqamlarni qo‘yish mumkin?
4
12 soni 3 ga bo‘linadi, lekin 9 ga bo‘linmaydi. Bu 9 ga bo‘linadigan son doim 3 ga bo‘linadi degan fikrga zid keladimi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIdishdagi kichik dunyoHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →