☰ Mundarija · Matematika

Musbat va manfiy sonlarni ko‘paytirish va bo‘lish

Darslar 35–36 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
36

Sonlarni bo‘lish

Darslik, 168–171-betlar
MaqsadMusbat va manfiy sonlarni bo‘lish qoidasini bilish va qo‘llash.
Yangi so‘zlar
bo‘linma · quotientbo‘linuvchi · dividendbo‘luvchi · divisornolga bo‘lish · division by zero
Tushuntirish

Bo‘lishda ham ishora qoidasi ko‘paytirishdagidek: bir xil ishorali sonlarning bo‘linmasi musbat, har xil ishoralilarniki manfiy. Bo‘linmaning moduli modullarning bo‘linmasiga teng. Masalan, (−36) : 9 = −4, (−48) : (−6) = 8. 0 ni noldan farqli songa bo‘lsak, 0 chiqadi: 0 : (−5) = 0. Nolga bo‘lish mumkin emas, chunki q · 0 = 5 tenglikni qanoatlantiruvchi q son yo‘q. Bo‘lishni ko‘paytirish bilan tekshiramiz.

Namunalar
(−36) : 9: 36 : 9 = 4, ishoralar har xil, javob −4. Tekshiruv: (−4) · 9 = −36.
(−48) : (−6) = 8, chunki 8 · (−6) = −48.
Sinfda faoliyat

«Teskari tekshiruv»: juftliklar bo‘lish misolini yechadi va sherigi javobni ko‘paytirib tekshiradi. Xatoni topgan o‘quvchi qoidani ovoz chiqarib tushuntiradi.

Mashq
1
(−56) : 7 ni hisoblang.
2
(−72) : (−9) ni hisoblang.
3
0 : (−13) ni hisoblang.
4
Nima uchun 5 : 0 ni hisoblab bo‘lmaydi?