Koordinata to‘g‘ri chizig‘i. Musbat va manfiy sonlarni son o‘qida tasvirlash
Koordinata to‘g‘ri chizig‘i — boshlang‘ich nuqta (koordinata boshi, O), yo‘nalish va birlik kesma tanlangan to‘g‘ri chiziq. Odatda yo‘nalish o‘ngga tomon olinadi. O dan o‘ngda musbat sonlar, chapda manfiy sonlar joylashadi. Har bir nuqtaga bitta son mos keladi — bu uning koordinatasi: A(−3) yozuvi A nuqtaning koordinatasi −3 ekanini bildiradi. Birlik kesmalar bir xil uzunlikda bo‘lishi shart. Ikki nuqta orasidagi masofani ular orasidagi birlik kesmalarni sanab topamiz.
−3 + 5 = 2
Musbat son qo‘shish — o‘ngga siljish
Ko‘cha bo‘ylab bekatlar bor: maktab 0 nuqtada, bog‘ o‘ngga 2 bekat (+2), kutubxona chapga 4 bekat (−4). Kutubxonadan bog‘gacha 2 − (−4) = 6 bekat.
Xarita tuzuvchi joylarni chiziq bo‘yicha belgilaydi, metro va temir yo‘l rejalovchisi bekatlarni joylashtiradi, o‘yin dasturchisi qahramon o‘rnini koordinata bilan beradi.
Uzun qog‘oz tasmada 0 ni o‘rtaga qo‘yib, o‘ng va chap tomonga sonlarni belgilang va ikki sonni tanlab, orasida nechta birlik borligini sanang.
«Odam son o‘qi»: yerga bo‘r bilan −5 dan 5 gacha son o‘qi chiziladi. Bir o‘quvchi «nuqta» bo‘lib turadi, boshqalari «A(−3)» kabi buyruqlar beradi va o‘quvchi mos joyga qadam tashlaydi.