Barglarning ichki tuzilishi
Bargning ko‘ndalang kesimi mikroskopda ko‘riladi. Yaproqning ustki va ostki yuzasi epiderma (po‘st) bilan qoplangan: hujayralari zich joylashgan, deyarli shaffof, shuning uchun yorug‘lik ichkariga o‘tadi; epiderma ichki qatlamlarni shikastlanish va qurib qolishdan saqlaydi. Epidermada loviyasimon juft yopuvchi hujayralar va ular orasidagi og‘izchalar bor; yopuvchi hujayralarda xloroplastlar mavjud. Og‘izchalar orqali gaz almashinuvi va suv bug‘latish bo‘ladi. Epiderma orasida barg eti joylashgan: xloroplastlari ko‘p bo‘lgan hujayralar bir necha qavat — ustida cho‘ziq ustunsimon, ostida yumaloq-ovalsimon. Barg etida fotosintez boradi. Tomirlarda o‘tkazuvchi naylar (suv va mineral tuzlar), elaksimon naylar (organik moddalar) va mexanik tolalar bor; ular birga nay-tolali boylamni hosil qiladi.
| Qism | Tuzilishi |
|---|---|
| Epiderma | ustki va ostki yuzada; og‘izchalar bor |
| Barg eti | ustda ustunsimon, ostda yumaloq-ovalsimon hujayralar |
| Tomirlar | nay-tolali boylam |
Yozda bozordan olib kelingan ismaloq yoki salat bargi issiq oshxonada bir necha soatda so‘lib qoladi. Barglar og‘izchalari orqali suvni bug‘latadi. Shuning uchun ularni nam mato bilan o‘rab, salqin joyda saqlashadi.
Sotuvchi ko‘katni nam tutib turadi, oshpaz sabzavotni to‘g‘ri saqlaydi, bog‘bon issiq kunda o‘simlikni sug‘orish vaqtini tanlaydi.
Bir bog‘ ko‘katni ikkiga bo‘ling: birini nam matoga o‘rab, ikkinchisini ochiq qoldiring. Bir-ikki soatdan keyin qaysi biri yangiligini saqlaganini solishtiring.
Preparat: yangi barg (masalan, rediska yoki xona o‘simligi bargi) kesmasidan yupqa kesim olib, mikroskopda ko‘ring (o‘qituvchi kesadi). Yoki lak usuli: bargning ostki tomoniga rangsiz tirnoq laki surtib quriting, plyonkani yelim lenta bilan ko‘chiring va mikroskopda og‘izchalarni ko‘ring. Xavfsizlik: lak bilan faqat ochiq havoda, kattalar nazoratida ishlang, ko‘z va og‘izga tegizmang; kesish asbobi faqat o‘qituvchida.