ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

O‘nli kasrlar

Darslar 56–57 · 2 ta dars · B.Q. Xaydarov. Matematika 5-sinf, 1–2-qismlar. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan uchinchi nashri. Toshkent, 2020
57

O‘nli kasrlarni taqqoslash

Darslik: 2-qism, 57-dars, 80–83-betlar
MaqsadO‘nli kasrlarni taqqoslash; teng o‘nli kasrlar; o‘nli kasrlarni sonlar nurida tasvirlash.
Yangi so‘zlar
teng o‘nli kasrlar · equal decimalsxona · placesonlar nuri · number raytaqqoslash · comparison
Tushuntirish

O‘nli kasrning o‘ng tomoniga nollar yozsak yoki o‘ng tomonidagi nollarni olib tashlasak, kasr o‘zgarmaydi: 0,8 = 0,80 = 0,800. Ikki o‘nli kasrni taqqoslash uchun avval verguldan keyingi raqamlar sonini nollar bilan tenglashtiramiz, so‘ng vergullarni tashlab, hosil bo‘lgan natural sonlarni taqqoslaymiz. Boshqa usul: avval butun qismlar, ular teng bo‘lsa o‘ndan birlar, so‘ng yuzdan birlar va hokazo xonalar chapdan o‘ngga taqqoslanadi. Sonlar nurida katta o‘nli kasr o‘ngda, kichigi chapda yotadi, teng kasrlar esa bitta nuqta bilan tasvirlanadi.

ƒFormula
0,8 = 0,80 = 0,800
o‘ng tomondagi nollar qiymatni o‘zgartirmaydi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Uzunlikka sakrash musobaqasida bir bola 3,18 m, ikkinchisi 3,2 m sakradi. 3,2 = 3,20 va 3,20 > 3,18, demak ikkinchi bola uzoqqa sakragan, garchi 18 soni 2 dan katta bo‘lsa ham.

Kim ishlatadi

Sport hakami natijalarni solishtirib o‘rin beradi, kassir o‘nlik kasrli summalarni taqqoslaydi, olim o‘lchovlar aniqligini baholaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Qalamingiz va daftaringizning uzunligini santimetrda o‘lchab, ikkalasini metrda o‘nlik kasr qilib yozing. Qaysi biri uzunroq? Raqamlarni xonalar bo‘yicha taqqoslab ayting.

Namunalar
4,64,74,84,654,7
4,7 va 4,65: 4,70 va 4,65 → 470 > 465, demak 4,7 > 4,65. Butun qismlar teng, o‘ndan birlar 7 > 6 ham shuni ko‘rsatadi.
0,20,30,40,50,60,30,450,5
0,3, 0,45 va 0,5 nuqtalari sonlar nurida chapdan o‘ngga shu tartibda yotadi, chunki 0,30 < 0,45 < 0,50.
Sinfda faoliyat

«Nuqtalarni belgilash»: daftarda 10 katak uzunlikdagi birlik kesma bilan sonlar nurini chizib, 0,2, 0,7, 1,3 va 1,9 nuqtalarini belgilang va ularni o‘sish tartibida o‘qing.

Mashq
1
Taqqoslang: 6,09 va 6,1.
2
Qaysi biri katta: 0,45 yoki 0,405?
3
12,30 ning oxiridagi nolni tashlab yozing.
4
Nima uchun 0,7 = 0,70?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliPaxta chigiti uchun ekish kuniHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →