Parallel va perpendikulyar to‘g‘ri chiziqlar
Kesishmaydigan ikki to‘g‘ri chiziq parallel deyiladi va a ∥ b deb yoziladi; masalan, to‘g‘ri to‘rtburchakning qarama-qarshi tomonlari parallel. Ikki to‘g‘ri chiziq kesishganda to‘rtta burchak hosil bo‘ladi; qarama-qarshi turgan burchaklar vertikal burchaklar bo‘lib, o‘zaro teng. Bitta to‘g‘ri chiziqda yotuvchi qo‘shni ikki burchakning yig‘indisi 180°, to‘rtala burchak yig‘indisi 360°. To‘g‘ri burchak (90°) ostida kesishuvchi to‘g‘ri chiziqlar perpendikulyar deyiladi va a ⊥ b deb yoziladi. Perpendikulyar chiziqlar kesishganda to‘rtta to‘g‘ri burchak hosil bo‘ladi.
Ikki ko‘cha kesishgan joyda ular orasidagi burchak 80°. Unga vertikal burchak ham 80°, qo‘shni burchaklar esa 180° − 80° = 100°. Temir yo‘l relslari esa o‘zaro parallel: ular hech qachon kesishmaydi.
Yo‘l loyihachisi chorrahani chizadi, quruvchi devorlarni bir-biriga tik quradi, dizayner parallel chiziqlardan naqsh yasaydi.
Kesishgan ikki chiziqni qidiring. Stolingizda ikkita qalamni kesishtirib qo‘ying va birini burib, bitta burchakni kattalashtiring. Unga vertikal burchak nima bo‘ladi?
«Sinfdagi chiziqlar»: bolalar sinf xonasidan parallel va perpendikulyar kesmalarni (deraza romi, parta qirralari) topib, daftarda a ∥ b yoki a ⊥ b belgilari bilan yozadilar.