Iqtisodiy mazmundagi matnli masalalar
Xarid uchun jami to‘langan pulni topish uchun tovar narxini miqdoriga ko‘paytiramiz: C = p · n. Noma’lum ko‘paytuvchini topish qoidasidan p = C : n (narx) va n = C : p (miqdor) kelib chiqadi. Iqtisodiy masalalarda ko‘pincha bir necha tovar, sovg‘a yoki chegirma qatnashadi. Bunda har bir tovar uchun alohida to‘lov topilib, ular qo‘shiladi. Masalan, «har ikkita tovarga uchinchisi sovg‘a» tadbirida 3 ta tovar uchun faqat 2 tasining puli to‘lanadi. Natijani doim «yetadimi?» deb pul miqdori bilan solishtirib tekshiramiz.
Sinf muzeyga boradi. Bitta chipta 3 000 so‘m deb faraz qilaylik, 24 o‘quvchi uchun to‘lov C = p · n = 3 000 · 24 = 72 000 so‘m. Teskarisi: 72 000 so‘m 24 chiptaga ketgan bo‘lsa, narx 72 000 : 24 = 3 000 so‘m.
Sotuvchi narx va miqdorni ko‘paytirib hisob chiqaradi, tashkilotchi tadbir uchun byudjet tuzadi, hisobchi xarajatlarni rejalashtiradi.
Dona yoki kilogrammlab sotiladigan biror narsani tanlang. O‘zingiz yumaloq narx o‘ylab, 3, 6 va 12 tasining narxini toping. 12 tasining narxi 6 tasinikidan ikki barobar ko‘pmi?
| Tovar | Narxi | Soni |
|---|---|---|
| daftar | 5 000 | 4 |
| ruchka | 2 000 | 3 |
«Mini-do‘kon»: bolalar narx yorliqlari bilan sotuvchi va xaridor rolini o‘ynab, 3 ta tovar uchun jami pulni va qaytimni hisoblaydilar.