ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi11-sinf · 16-hafta

Sinfning Yangi yil kechasi

🎯 Missiya: 11-B Yangi yil kechasini qaysi formatda o‘tkazadi: hovlida yulduz kechasi yoki sinfda bekatlar bilan?

Dushanba

Sinf rahbari11-B, juma kuni — qishki ta’tilgacha oxirgi o‘quv kuni. Sinf Yangi yil kechasini o‘zi tashkil qiladi. Sinf jamg‘armasida 300 000 so‘m bor (misol). Kechaning formatini payshanbagacha tanlaymiz.
AnvarChipta sotamizmi? Tadbirkorlik darsidan: fuqaro yakka tartibdagi tadbirkor sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tgan paytdan boshlab tadbirkorlik bilan shug‘ullanish huquqini oladi.
ZarinaBiz hech narsa sotmaymiz: kecha bepul, xarajat sinf jamg‘armasidan. Shunday qilib, bu savol umuman tug‘ilmaydi.
MalikaHisob qilamiz: har bir reja narxi 300 000 dan oshmasin.
Tadbirkorlik asoslari

Qulf 1: Mablag‘ va ro‘yxat

Topshiriq: Nima uchun chipta sotilmaydi?

🔑 Kalit: Kecha bepul, hech narsa sotilmaydi, mablag‘ 300 000 so‘mlik sinf jamg‘armasidan (misol).

ZarinaOna tilidan mustahkamlash: avval nutq vaziyati — kim kimga, qayerda, nima uchun yozadi. Bizniki: o‘quvchilar o‘qituvchilar va ota-onalarga taklif yozadi.
AnvarKeyin so‘zlar ma’no, uslub va birikma bo‘yicha tekshiriladi. Rasmiy taklifda «Sizlarni kutamiz» — hurmat shakli.
MalikaMavzu nozik bo‘lsa, yumshoq ifoda tanlanadi, lekin oshirib yuborilmaydi: «ob-havo qulay bo‘lmasa, kechani sinfda o‘tkazamiz» — aniq va mehribon.
Ona tili

Qulf 2: Taklifnoma so‘zlari

Topshiriq: Taklifnomaning birinchi tekshiruvi nima?

Seshanba

MalikaZal bezagi uchun qog‘oz fonuslar yasaymiz. Matematikadan: Eyler teoremasi — qavariq ko‘pyoqda Y + R − Q = 2 (yoqlar + uchlar − qirralar).
AnvarKub: 6 + 8 − 12 = 2. Ikosaedr — 20 yoq, 12 uch, 30 qirra: 20 + 12 − 30 = 2. Muntazam ko‘pyoqlar beshta: tetraedr, kub, oktaedr, dodekaedr, ikosaedr.
ZarinaFonusni yig‘ishdan oldin tekshiramiz: oktaedr 8 yoq, 6 uch bo‘lsa, qirralar 8 + 6 − 2 = 12 ta bo‘lishi kerak.
JasurIkki tekislik kesishganda qo‘shni ikkiyoqli burchaklar yig‘indisi 180°. Qo‘shnisi 70° bo‘lsa, bu 110°.
Matematika

Qulf 3: Qog‘oz fonuslar

Topshiriq: Oktaedr: 8 yoq, 6 uch. Nechta qirra?

AnvarA reja: hovlida yulduz kuzatish. Astronomiyadan: refraktorning obyektivi — linza, reflektorniki — botiq ko‘zgu. Katta zamonaviy teleskoplar deyarli hammasi reflektor.
JasurMaktab teleskopi: obyektiv fokusi F = 900 mm, okulyarniki f = 18 mm. Kattalashtirish Γ = F / f = 50 marta. Obyektiv diametri D = 70 mm.
ZarinaYorug‘lik yig‘ish D² ga proporsional: ko‘z qorachig‘i d ≈ 7 mm bo‘lsa, (70 / 7)² = 100 marta ko‘p yorug‘lik. Teleskop ajoyib!
MalikaLekin bitta teleskop, 30 o‘quvchi, har biriga 2 daqiqa: 30 · 2 = 60 daqiqa. Kechamiz esa 90 daqiqa. Oxirgi o‘quvchi deyarli 60 daqiqa sovuqda kutadi.
Astronomiya

Qulf 4: A reja: yulduzli kecha

Topshiriq: Γ = F / f, F = 900 mm, f = 18 mm. Γ?

🔑 Kalit: Teleskop yaxshi (Γ = 50, yorug‘lik 100 marta ko‘p), lekin navbat: 30 · 2 = 60 daqiqa 90 daqiqalik kechada.

AnvarB reja: sinfda uchta bekat. Fizika bekati — elektromagnit to‘lqinlar. Maksvell gipotezasi: o‘zgaruvchan magnit maydon uyurmaviy elektr maydon hosil qiladi, teskarisi ham to‘g‘ri.
ZarinaGerts 1886–1889-yillarda bunday to‘lqinlarni hosil qilib, qayd etdi. To‘lqin uzunligi λ = c / ν. Chastota 100 MHz bo‘lsa: λ = 3·10⁸ / 10⁸ = 3 m.
JasurBekatda o‘quvchi ikkita savolga javob beradi, mehmonlar esa hisobni o‘zlari qiladi. Jihoz kerak emas, faqat plakat va kalkulyator.
Fizika

Qulf 5: B reja: to‘lqinlar bekati

Topshiriq: ν = 100 MHz = 10⁸ Hz. λ = c / ν?

Chorshanba

ZarinaKimyo bekati: eritma konsentratsiyasi. «Konsentrlangan» yoki «suyultirilgan» aniq ma’lumot bermaydi, foiz konsentratsiya C% = m₁ / m₂ · 100 %. 200 g eritmada 20 g tuz bo‘lsa, C = 20 / 200 · 100 % = 10 %.
Anvar10 % li 200 g eritma uchun 20 g tuz va 180 g suv olinadi: 20 + 180 = 200. Kimyo o‘qituvchisi nazorat qiladi, faqat osh tuzi ishlatiladi.
MalikaBiologiya bekati — ekotizimlar viktorinasi. O‘zbekiston hududining yarmidan ko‘pi cho‘l va yarim cho‘l: yog‘in yiliga 100–200 mm, yozda harorat +40 °C dan oshadi, cheklovchi omil — namlik.
JasurSun’iy ekotizimlar o‘zini o‘zi boshqara olmaydi: dala, shahar. Monokultura xavfli, almashlab ekish yordam beradi — viktorina savoli tayyor.
Kimyo (Umumiy kimyo)Biologiya

Qulf 6: Kristallar va ekotizimlar

Topshiriq: 20 g tuz 200 g eritmada. Foiz konsentratsiya?

🔑 Kalit: Foiz konsentratsiya C% = m₁ / m₂ · 100 %: 20 / 200 · 100 % = 10 %; osh tuzi bilan, o‘qituvchi nazoratida.

AnvarInformatikadan: matn qo‘shish uchun Type asbobi (T tugmasi). Bir marta bosish — nuqtaviy matn, qisqa sarlavha uchun; katak tortish — abzas matni, uzun matn uchun.
ZarinaWarp Text sarlavhani egadi, qatlam uslublari soya qo‘shadi. Sarlavha: “Happy New Year, 11-B!”
MalikaIngliz tilida mehmonlarga: “Although it is cold, the evening will be warm.” Eslatma: although va but bitta gapda birga ishlatilmaydi.
JasurJuft bog‘lovchi: “The evening is both fun and useful.” Bog‘lovchi ravish: “The queue is long; however, the show is short.”
InformatikaIngliz tili

Qulf 7: Plakat matni va bog‘lovchilar

Topshiriq: Qaysi gap to‘g‘ri?

ZarinaDasturga adabiy daqiqa ham kiritamiz: Boburning «Xating aro uzoring – sabza ichinda lola…» g‘azalidan o‘qish. Matnni chiqarmaymiz, o‘quvchi kitobdan o‘qiydi.
MalikaDarsda tashbeh — o‘xshatish, ichki qofiya va ochiq bo‘g‘inlar she’rga ohang beradi, degan edik. Bobur g‘azallarining ko‘pi 5–6 baytdan, tili sodda va ravon.
AnvarRuboiy esa to‘rt misra. Bobur lirikasida g‘azal va ruboiy yetakchi, tuyuq ham bor. Hasbi hol ruhidagi she’rlar vatan sog‘inchi haqida.
JasurO‘qish 2 daqiqa. Bu vaqtni dasturga qo‘shamiz.
Adabiyot

Qulf 8: O‘qish soati

Topshiriq: Ruboiy necha misradan iborat?

Payshanba

ZarinaMehmon-ustozlar uchun ruscha qator: «Приходите туда, где мы собираемся.» Bu o‘rin ergash gapi: «куда?» — «туда», bog‘lovchi so‘z «где».
AnvarKo‘rsatish so‘zi bo‘lsa, ergash gap odatda undan keyin turadi: «Мы сели там, где было тихо.» Tartib erkin: «Где растёт камыш, там вода.»
Jasur«Откуда» ham bor: «Мы ушли оттуда, откуда слышна музыка» — ammo biz musiqa yaqinida qolamiz!
Rus tili

Qulf 9: Rus tilida taklif

Topshiriq: Qaysi so‘z ergash gapni bog‘laydi: «Мы сели там, где было тихо»?

MalikaKalitlar. 🔑1 mablag‘: sinf jamg‘armasi 300 000; A — 100 000 (choy va fonuslar), B — 95 000 (tuz, qog‘oz). 🔑2 chipta yo‘q, ro‘yxat savoli tug‘ilmaydi. 🔑3 A da 30 · 2 = 60 daqiqa navbat. 🔑4 B da 3 bekat.
AnvarB da 30 o‘quvchi 3 bekatga 10 tadan bo‘linadi, har navbat 15 daqiqa: 3 · 15 = 45 daqiqa. Hamma faol, 90 daqiqadan 45 qoladi — o‘qish soati va choy uchun.
ZarinaTeleskop ajoyib, uni tashlab yubormaymiz: ob-havo ochiq bo‘lsa, kech oxirida 10 daqiqa Oyni ko‘ramiz.
MalikaQaror: sinf B rejani tanlaydi — uch bekatli kecha, oxirida ixtiyoriy 10 daqiqalik osmon kuzatuvi.
Hal qiluvchi kalitlar — 3 va 4: navbat vaqti va hamma ishtirok etishi.
AstronomiyaKimyo (Umumiy kimyo)Tadbirkorlik asoslari

Qulf 10: Qaror: A yoki B

Topshiriq: Qaror qaysi ikki kalitga asoslandi?

🔑 Kalit: Sinf B ni tanladi: 3 bekat · 15 daqiqa = 45 daqiqa, hamma faol; A da 60 daqiqa navbat; xarajat 95 000 so‘m (misol). Ochiq osmonda 10 daqiqa Oy kuzatuvi.

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 11 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaAdabiyotAstronomiyaBiologiyaFizikaKimyo (Umumiy kimyo)Rus tiliTadbirkorlik asoslari

0 / 13 yulduz

Jamoa hisoboti

Bitiruvchi daftari: sinf kechasini rejalash

Qaror: 11-B B rejani tanladi: sinfda uch bekat (kimyo, fizika, biologiya), o‘qish soati va ob-havo ochiq bo‘lsa 10 daqiqa Oy kuzatuvi. Dalillar: 1) A da bitta teleskop bilan 30 · 2 = 60 daqiqa navbat; 2) B da 3 · 15 = 45 daqiqada hamma faol; 3) xarajat 95 000 so‘m, jamg‘arma 300 000 (misol); hech narsa sotilmaydi. Kelasi yil 11-sinfga maslahat: tadbirda hamma qancha vaqt faol ekanini hisoblab ko‘ring.

— 11-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Kecha bepul, hech narsa sotilmaydi, mablag‘ 300 000 so‘mlik sinf jamg‘armasidan (misol).
  2. Teleskop yaxshi (Γ = 50, yorug‘lik 100 marta ko‘p), lekin navbat: 30 · 2 = 60 daqiqa 90 daqiqalik kechada.
  3. Foiz konsentratsiya C% = m₁ / m₂ · 100 %: 20 / 200 · 100 % = 10 %; osh tuzi bilan, o‘qituvchi nazoratida.
  4. Sinf B ni tanladi: 3 bekat · 15 daqiqa = 45 daqiqa, hamma faol; A da 60 daqiqa navbat; xarajat 95 000 so‘m (misol). Ochiq osmonda 10 daqiqa Oy kuzatuvi.

Yulduzli savollar

  1. Ikosaedr: 20 yoq, 12 uch. Nechta qirra? (Y + R − Q = 2)

  2. ν = 10⁸ Hz bo‘lsa, λ = c / ν qancha?

  3. O‘ylab ko‘r: agar teleskop 10 ta bo‘lsa, qaysi kalit o‘zgarardi?

Hikoyadagi darslar