Prizma va uning sirti
Prizmaning ikki asosi teng ko‘pburchaklar, yon yoqlari parallelogrammlar. Yon qirralar asosga perpendikular bo‘lsa, prizma to‘g‘ri, aks holda og‘ma; asosi muntazam ko‘pburchak bo‘lgan to‘g‘ri prizma muntazam prizma. Balandlik — bir asosdan ikkinchisiga tushirilgan perpendikular. Diagonal kesim asoslarning mos diagonallari orqali o‘tadi; n burchakli prizmada n(n − 3)/2 ta diagonal kesim, n(n − 3) ta diagonal bor. Parallelepiped — asosi parallelogramm bo‘lgan prizma; to‘g‘ri burchakli parallelepipedning diagonali uchun d² = a² + b² + c². To‘g‘ri prizmaning yon sirti Syon = P · h (P — asos perimetri), og‘ma prizmaniki Syon = P_⊥ · l (perpendikular kesim perimetri P_⊥ va yon qirra l). To‘la sirt Sto‘la = Syon + 2Sasos. Kubning qirrasi a bo‘lsa, diagonali a√3, to‘la sirti 6a².
Olti qirrali qalam — oltiburchakli prizma. Asosining tomoni 0,4 sm, uzunligi 17,5 sm bo‘lsa, yon sirti 6 · 0,4 · 17,5 = 42 sm². Eni 17,5 sm va uzunligi asosning perimetri 2,4 sm ga teng qog‘oz tasma qalamni aynan bir marta o‘rab, shu 42 sm² yuzni qoplaydi.
Qadoqlash dizaynerlari yorliq va o‘rov yuzini hisoblaydi, ustalar devor va panellar uchun bo‘yoq yoki material miqdorini baholaydi, 3D modellovchilar jism sirtini hisoblaydi.
Kitob yoki qutining asosi perimetrini qog‘oz tasma bilan o‘lchang, uni balandlikka ko‘paytiring: bu yon yoqlarining umumiy yuzi. Keyin har bir yoqni alohida o‘lchab tekshiring.
«Quti yuzi»: sinfdan quti (poyabzal qutisi, kitob qutisi) olib, uch o‘lchamini o‘lchang. Diagonalini formula bilan hisoblab, ipning kerakli uzunligi bilan tekshiring; to‘la sirtini hisoblab, uni o‘rashga qancha qog‘oz kerakligini aniqlang.