Jismning bir necha kuch ta’siridagi harakati
Jismga bir necha kuch ta’sir qilsa, ularning vektor yig‘indisi – teng ta’sir etuvchi (natijaviy) kuch – tezlanishni beradi: m·a = F₁ + F₂ + … . Masalani yechish uchun jismga ta’sir qiluvchi barcha kuchlar chiziladi, o‘qlar (odatda tezlanish yo‘nalishida) tanlanadi va tenglama har bir o‘qqa proyeksiyalanadi. Gorizontal sirtda tortuvchi kuch F va sirpanish ishqalanish kuchi Fish = μN bo‘lsa, a = (F – μmg)/m. Qiya tekislikda (burchak α) og‘irlik kuchi ikkiga ajraladi: tekislik bo‘ylab mg sinα, tekislikka tik mg cosα, shuning uchun N = mg cosα va pastga harakatda a = g(sinα – μcosα). Jism tinch turishi uchun tgα ≤ μ bo‘lishi kerak. Qo‘zg‘almas blokdan o‘tgan ipga m₁ va m₂ (m₂ > m₁) yuklar osilgan bo‘lsa (ip va blok massasiz, ishqalanishsiz): a = g(m₂ – m₁)/(m₁ + m₂), taranglik T = 2m₁m₂g/(m₁ + m₂). Harakat paytida har bir yukning og‘irligi (ipga ta’sir kuchi) T ga teng: massalari turlicha bo‘lsa ham, ikkala yukning og‘irligi bir xil bo‘ladi.
Faqat o‘qituvchi bilan: stol ustiga yengil taxta qiyalatib, ustiga turli sirtli buyumni (rezina, qog‘oz, plastik) qo‘ying va qaysi burchakda sirpana boshlashini kuzating (tgα = μ). Taxtani juda baland ko‘tarmang; buyumlar yerga tushmasin.