Dinamika qonunlari

Dinamika jism harakati o‘zgarishining sabablarini – boshqa jismlarning ta’siri, ya’ni kuchni – o‘rganadi. Nyutonning birinchi qonuni: shunday inersial sanoq sistemalari mavjudki, boshqa jismlar ta’sir qilmaganda (yoki ta’sirlar o‘zaro muvozanatlashganda) jism tinch yoki to‘g‘ri chiziqli tekis harakatda qoladi. Jismga ta’sir qiluvchi kuch va uning olgan tezlanishi proporsional, tezlanishning kattaligi jismning inertligini – inert massa m ni – tavsiflaydi: m = F/a. Ikkinchi qonun: a = F/m, ya’ni tezlanish natijaviy kuchga to‘g‘ri, massaga teskari proporsional va kuch yo‘nalishida bo‘ladi; kuch birligi 1 N = 1 kg·m/s². Uchinchi qonun: jismlar bir-biriga kattaligi teng, bir to‘g‘ri chiziq bo‘ylab qarama-qarshi yo‘nalgan kuchlar bilan ta’sir qiladi: F₁₂ = –F₂₁. Bu kuchlar turli jismlarga qo‘yilgani uchun bir-birini muvozanatlamaydi: har bir jism o‘z massasiga qarab tezlanish oladi. Qattiq jism aylanganda uning bo‘laklari erkin emas, shuning uchun birinchi qonun ularga to‘g‘ridan-to‘g‘ri tatbiq etilmaydi.