Nuqtaviy zaryad maydonining potensiali. Potensiallar farqi
Maydon kuchlanganligi uning kuch xarakteristikasi bo‘lsa, potensial – energetik xarakteristikasi: φ = W/q₀, bunda W – sinov zaryadi q₀ ning maydondagi potensial energiyasi. Vakuumdagi nuqtaviy q zaryaddan r masofada φ = kq/r (cheksizlikda φ = 0); potensial skalyar kattalik, ishorasi q ning ishorasi bilan bir xil, bir necha zaryad potensiallari algebraik qo‘shiladi. Birligi 1 V = 1 J/C. Zaryadni 1-nuqtadan 2-nuqtaga ko‘chirishda maydon ishi A = q(φ₁ – φ₂) = qU, bunda U = φ₁ – φ₂ – potensiallar farqi (kuchlanish). Bir jinsli maydonda E = U/d (birligi 1 V/m = 1 N/C). Potensiallari teng nuqtalar sirti – ekvipotensial sirt; nuqtaviy zaryadda bu zaryad atrofidagi sferalar. Kuch chiziqlari ekvipotensial sirtga doim perpendikulyar va potensial kamayish tomonga yo‘nalgan; ekvipotensial sirt bo‘ylab zaryad ko‘chirilsa, ish nolga teng.
Faqat sinfda: A4 qog‘ozga musbat zaryadni belgilab, atrofiga uning ekvipotensial chiziqlarini (konsentrik aylanalar) va kuch chiziqlarini (radial) chizing. Elektr jihozlari ishlatilmaydi.