ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 9-hafta

Yarmarka kuni

🎯 Missiya: Yarmarkada belanchaklarni qanday sotamiz va sotilmaganini nima qilamiz?

Dushanba

Sinf rahbariYarmarka payshanba kuni! Stend tayyor, endi xaridorni qanday jalb qilamiz?
AnvarIqtisodda — xaridor ehtiyojini o‘rganib, ish uni qondirishga moslash. To‘rt bosqich: mahsulot/bozorni o‘rganish, narx, reklama, bozorda mustahkamlanish.
ZarinaBizda: so‘rovlar (12 kattadan va 20 oiladan), narx 60 000, shior va plakat, stend joyi va 1 oylik kafolat. Hammasi bor!
Malika — tovarni xaridorga «itarish»: vitrina, chegirma. — reklama bilan xohish uyg‘otib, xaridorni o‘zimizga «tortish»; yoqtirgan xaridor brendga bog‘lanadi.
JasurReklama haqqoniy bo‘lishi, xaridorni aldamasligi shart. Plakatga faqat tekshirilgan gapni yozamiz.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 1: Marketing: to‘rt bosqich

Topshiriq: PULL strategiyasi nimaga tayanadi?

🔑 Kalit: Marketing: to‘rt bosqich; PUSH — vitrina va chegirma, PULL — reklama bilan xohish uyg‘otish; reklama haqqoniy bo‘lishi shart.

ZarinaOna tilidan: «na… na…»: «Na narx baland, na sifat past.» Takrorlanuvchi bog‘lovchi oldidan vergul; fe’l inkorsiz bo‘lsa ham ma’no inkor.
Anvar«Esa» qiyoslaydi: «Ota-onalar xavfsizlikni so‘raydi, bolalar esa rangni.» «Esa» qiyoslanuvchi so‘zdan keyin turadi.
JasurIngliz tilida chet ellik mehmon uchun plakat: “Our school is similar to a high school in the USA: Grade 9 is the same as grade 9 there.”
MalikaAngliyada boshlang‘ich maktab 5 yoshda boshlanadi; 11 dan keyin “a comprehensive school, which anyone can attend” — vergul + which qo‘shimcha ma’lumot beradi.
Ona tiliIngliz tili

Qulf 2: Plakat matnlari

Topshiriq: Qaysi ibora to‘g‘ri?

Seshanba

AnvarKassa algoritmini yaxshiladik: — «to‘langan ≥ 60 000?». Ha bo‘lsa — qaytim = to‘langan − 60 000; aks holda — «yana (60 000 − to‘langan) so‘m qo‘shing».
JasurBu : ikki tarmoqdan faqat bittasi bajariladi, har biri ko‘pi bilan bir marta. To‘liq shakl: agar – u holda – aks holda.
ZarinaKuzatuv: 100 000 → qaytim 40 000. 45 000 → «15 000 qo‘shing». Qisqa shaklda «aks holda» yo‘q: shart yolg‘on bo‘lsa, hech narsa qilinmaydi.
AnvarBlok-sxemada shart — rombda, «ha» va «yo‘q» chiziqlari chiqadi.
Informatika

Qulf 3: Kassa: tarmoqlanuvchi algoritm

Topshiriq: Tarmoqlanuvchi algoritmda ikki tarmoqdan nechtasi bajariladi?

🔑 Kalit: Tarmoqlanuvchi algoritmda shartga qarab ikki tarmoqdan faqat bittasi bajariladi; to‘liq shakl — agar, u holda, aks holda.

ZarinaTexnologiya: «Iroqi» do‘ppida gullar bilan tikiladi: ip sanalib, kataklar bo‘yicha. Logotipimiz egri chizig‘ini ham kataklarga tushirsak bo‘ladi!
BuviQizim, sanaladigan ipli mato kerak; to‘r mato oldin elim eritmasiga botirilib quritiladi — qotib turadi.
AnvarDo‘ppi qismlari: tepa, kizak, jiyak, astar, tashqi mato; o‘lcham bosh aylanasiga qarab (masalan, 54).
BuviIgna, qaychi, dazmol — faqat kattalar nazoratida! Dazmol va bug‘ kuydirishi mumkin.
Texnologiya

Qulf 4: Sanama chok va xavfsizlik

Topshiriq: Igna, qaychi va dazmol bilan qanday ishlanadi?

Chorshanba

AnvarGeometriya: bilvosita o‘lchash. Bir vaqtda soyalar: balandliklar nisbati = soyalar nisbati. Sharlar arqoni bog‘lanadigan daraxt: 1,5 m odam soyasi 1,2 m, daraxtniki 4,8 m.
ZarinaBalandlik = 1,5 · 4,8 : 1,2 = 6 m. Arqonni 6 m dan oshiq olamiz.
MalikaNamoyish javoni trapetsiya: asoslari 60 va 90 sm. Diagonallar kesishganda asoslarga tayangan uchburchaklar o‘xshash, k = 60 : 90 = 2 : 3. 100 sm diagonal 40 va 60 sm ga bo‘linadi.
AnvarTakror: o‘xshash shakllarda perimetrlar nisbati k, yuzlar nisbati k²; bissektrisa qarama-qarshi tomonni yon tomonlarga proporsional bo‘ladi.
Geometriya

Qulf 5: Soya va trapetsiya

Topshiriq: 1,5 m odam soyasi 1,2 m, daraxt soyasi 4,8 m. Daraxt balandligi?

🔑 Kalit: Bir vaqtdagi soyalarda balandliklar nisbati = soyalar nisbati: 1,5 · 4,8 : 1,2 = 6 m.

AnvarAlgebra: — formula ma’noga ega bo‘ladigan barcha x. Maxrajdagi ifoda 0 bo‘lmasligi kerak, juft ildiz ostidagi manfiy bo‘lmasligi kerak.
ZarinaSotilgan bitta o‘yinchoqqa xarajat c(q) = 457 : q (ming so‘m). q = 0 da ma’noga ega emas: sohasi q ≠ 0, bizda q = 1…10.
Anvarc(7) ≈ 65,3 > 60 — zarar; c(8) ≈ 57,1 < 60; c(10) = 45,7. Shuning uchun 8 ta — chegara.
Malika y = |x|: |b − 50| ≤ 2 — brus 50 dan 2 sm dan ko‘p farq qilmasin, ya’ni 48 ≤ b ≤ 52. Grafik Oy ga simmetrik.
Algebra

Qulf 6: Narx va modul

Topshiriq: c(q) = 457 : q funksiyasi qaysi q da ma’noga ega emas?

🔑 Kalit: Maxraj 0 bo‘lmasligi kerak: c(q) = 457 : q uchun q ≠ 0. c(7) ≈ 65,3 > 60, c(8) ≈ 57,1 < 60.

ZarinaBiologiya, 2-laboratoriya: o‘qituvchi nazoratida qizil piyoz po‘stini mikroskopda ko‘rdik: ko‘pburchak hujayralar, qalin devor, rangli vakuola, yadro.
AnvarHujayralar evolutsiyasi: eng qadimgi prokariotlar ~3,5 mlrd yil oldin; eukariotlar ~1,5–2 mlrd yil oldin. gipotezasi: mitoxondriya aerob prokariotlardan, xloroplast fotosintez qiluvchilardan; dalil — o‘z halqa DNK si.
MalikaAdabiyot: Navoiy «Farhod va Shirin»da — so‘z takrori she’riy vosita. Kitob voqealarini aytmayman, o‘qing.
ZarinaPlakatda ham takrir qo‘llaymiz: «Xavfsiz bo‘yoq, xavfsiz qirra, xavfsiz tayanch.» Hammasi tekshirilgan!
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)Adabiyot

Qulf 7: Piyoz po‘sti va takror

Topshiriq: Mitoxondriya simbioz gipotezasiga ko‘ra qayerdan paydo bo‘lgan?

Payshanba

MalikaYarmarka boshlandi! Stend yonida 4 L li shar. Fizika: ν = 0,16 mol, T = 293 K; ichki energiya U = (3/2)νRT ≈ 600 J; (3/2)pV = 1,5 · 10⁵ · 0,004 = 600 J ✅
AnvarNasos bilan shar 4 L dan 5 L gacha p = 100 kPa da kengaysa: A = pΔV = 10⁵ · 0,001 = 100 J. Gaz kengayganda A > 0.
JasurNarx tabloda bo‘r bilan yozilgan: bo‘r — CaCO₃. O‘qituvchi nazoratida bo‘rga sirka tomizdik: CO₃²⁻ + 2H⁺ → H₂O + CO₂↑, ko‘pikchalar chiqdi.
ZarinaBu — karbonat ionining sifat reaksiyasi: gaz ohakli suvni loyqalatadi. Bolalar tomosha qilib, stendimizga kelishdi 😄
FizikaKimyo

Qulf 8: Yarmarka: shar va bo‘r

Topshiriq: Gaz kengayganda termodinamik ish qanday bo‘ladi?

Sinf rahbariYarmarka tashkilotchilari «eng yaxshi stend»ni ovoz berish bilan tanlaydi: tashrif buyuruvchilar varaqa tashlaydi.
JasurHuquq: siyosiy huquqlar — bevosita (referendum) yoki saylangan vakillar orqali. Saylov huquqi 18 yoshdan; biz hali ovoz bermaymiz, lekin taklif yozishimiz mumkin: taklif — ish yaxshilanishi uchun tavsiya.
ZarinaRuscha gapiruvchi ayol so‘radi: «Сколько стоит игрушка?» Javob: «Игрушка стоит шестьдесят тысяч сумов, она сделана из дерева».
AnvarTakror: «Она спросила, можно ли протирать игрушку» — savol «ли» bilan. «Я попросил, чтобы она не оставляла игрушку на солнце» — buyruq «чтобы» bilan. «Сдача со ста тысяч — сорок тысяч» — son turlanadi.
Konstitutsiyaviy huquq asoslariRus tili

Qulf 9: Ovoz va ruscha mijoz

Topshiriq: O‘zlashtirma gapda savol qaysi so‘z bilan beriladi?

JasurYonimizdagi stend tarix to‘garagiki, xaritalar bilan. Ular bilan kelishdik: ular bizning stendga yo‘naltiradi, biz — ularnikiga. Bu ham bir turdagi ittifoq 🙂
AnvarJahon tarixi: Germaniya ittifoqlar tizimini qurgan: 1879-yil Avstriya-Vengriya bilan, 1882-yil Italiya qo‘shilgach Uchlar ittifoqi. 1880-yillarda Germaniya Afrikada mustamlakalar oldi.
ZarinaO‘zbekiston tarixi: 1875-yilda Qo‘qon xonligida qo‘zg‘olon bo‘ldi, 1876-yil Farg‘ona viloyati tuzildi — Qo‘qon xonligi tugatildi. Tafsilotni darslikdan o‘qiymiz.
MalikaGeografiya: fan-texnika inqilobi 1950–60-yillarda boshlangan: kompyuter, robot, avtomatlashtirish. Stendimizdagi lampa quyosh paneli bilan: muqobil energiya ☀️
Geografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)Jahon tarixiO‘zbekiston tarixi

Qulf 10: Qo‘shni stend: xarita va ittifoq

Topshiriq: Uchlar ittifoqi qachon shakllandi (Italiya qo‘shilgach)?

Juma

Sinf rahbariYarmarka tugadi, keyingi hafta kuzgi ta’til. Natija va qaror?
Anvar8 ta sotildi: 8 · 60 000 = 480 000. 14 ta fikr varaqasi to‘pladik. Kassa xatosiz ishladi: 8 ta qaytim to‘g‘ri.
ZarinaXarajat 457 000 qoplandi: sof foyda hozircha 23 000. Qolgan 2 tasi sotilsa, jami 143 000 bo‘ladi.
JasurChegirma (PUSH): 54 000 dan sotsak, 2 tadan 108 000, 60 000 da — 120 000: 12 000 yo‘qotamiz. c(8) ≈ 57,1 — bitta sotilgan o‘yinchoq 57 125 turadi, 54 000 undan past.
Qaror: chegirma yo‘q. 2 ta belanchakni quruq joyda saqlaymiz va keyingi tadbirda eski narxda taklif qilamiz; fikr varaqalarini tahlil qilamiz.
Iqtisodiy bilim asoslariInformatika

Qulf 11: Qaror: oxirgi ikkitasi

Topshiriq: Chegirma yo‘qligini qaysi kalitlar birga hal qildi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 14 yulduz

Jamoa hisoboti

Yarmarka natijasi va qaror

Muammo: yarmarkada 10 ta belanchakni sotish. Natija: 8 ta 60 000 dan sotildi, tushum 480 000; xarajat 457 000 qoplandi, sof foyda hozircha 23 000. Kassa algoritmi (tarmoqlanuvchi) xatosiz ishladi; 14 ta fikr varaqasi to‘plandi. Chegirma qilinsa 2 ta uchun 12 000 yo‘qotiladi. Qaror: chegirma yo‘q (PULL, haqqoniy reklama), 2 ta belanchak quruq saqlanadi. Keyingi qadam: fikrlarni tahlil qilish.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Marketing: to‘rt bosqich; PUSH — vitrina va chegirma, PULL — reklama bilan xohish uyg‘otish; reklama haqqoniy bo‘lishi shart.
  2. Tarmoqlanuvchi algoritmda shartga qarab ikki tarmoqdan faqat bittasi bajariladi; to‘liq shakl — agar, u holda, aks holda.
  3. Bir vaqtdagi soyalarda balandliklar nisbati = soyalar nisbati: 1,5 · 4,8 : 1,2 = 6 m.
  4. Maxraj 0 bo‘lmasligi kerak: c(q) = 457 : q uchun q ≠ 0. c(7) ≈ 65,3 > 60, c(8) ≈ 57,1 < 60.

Yulduzli savollar

  1. 8 · 60 000 − 457 000 = ?

  2. A = pΔV: p = 100 kPa, ΔV = 0,001 m³. A = ?

  3. O‘ylab ko‘r: PULL strategiyasi chegirmadan nimasi bilan farq qiladi?

Hikoyadagi darslar