Turkistonda 1916-yilgi voqealarning oqibatlari va ahamiyati
Darslikka ko‘ra, 1916-yil qo‘zg‘oloni xarakteriga ko‘ra milliy-ozodlik harakati edi, chunki uning asosiy kuchi xalq ommasi bo‘lgan; rus amaldorlaridan biri bu vaziyatni «urush frontlariga yangi Turkiston fronti qo‘shildi» deb baholagan. Qo‘zg‘olonchilar asosan dehqon va hunarmand bo‘lib, oddiy ish qurollari bilan kurashgan; ularning yengilishiga harbiy bilimsizlik, taktik va strategik tajribasizlik hamda birdamlikning yetishmasligi sabab bo‘lgan. Oqibatlar: Jizzax atrofida qishloqlar yondirilib, ko‘pchilik uysiz qoldi; yoz fasli bo‘lgani uchun ekin va oziq-ovqat zaxiralari nobud bo‘ldi; aholi orasida qurbonlar bo‘ldi. Darslik «ayrim ma’lumotlarga qaraganda» 673 ming kishi o‘ldirilgan va 300 mingdan ziyod aholi chet elga chiqib ketgan, deb yozadi. Bunday umumiy raqamlar tarixchilar o‘rtasida bahsli: turli manbalar boshqacha baholaydi, shuning uchun ularni tasdiqlangan haqiqat sifatida emas, bir taxmin sifatida qarash kerak. Qo‘zg‘olon podsho hukumatini sarosimaga soldi va ba’zi yengilliklar berishga majbur qildi. Jizzax voqealari «Jizzax fojiasi» deb nom oldi va Fozil Yo‘ldosh o‘g‘lining «Jizzax qo‘zg‘oloni» dostonida aks etgan.
Jadval tuzing: oqibat turi (aholi, xo‘jalik, siyosat), misol, manba. Raqamlar uchun «tekshirish kerak» belgisi qo‘ying.