9-sinfda o‘tilganlarni takrorlash (test topshiriqlari)
Yil davomida iqtisod yo‘nalishlarini ko‘rdingiz: tadbirkor biznes g‘oya va biznes rejadan boshlaydi; firma xarajatlari TC = FC + VC, tushum TR = p · q, foyda P = TR − TC, samaradorlik R = P : TC · 100%. Davlat budjeti daromadlari soliqlardan (to‘g‘ri — daromad, foyda, mol-mulk, yer; bilvosita — aksiz, QQS 12%) tushadi, banklar omonat va kredit bilan ishlaydi (oddiy foiz I = P · r · t, murakkab foiz P(1 + r)ⁿ). Makroiqtisodda YaIM, YaMM = YaIM + E − I, real qiymat = nominal : I, inflatsiya darajasi = (NI₁ − NI₀) : NI₀ · 100%, ishsizlik darajasi = ishsizlar : ishchi kuchi · 100%, xalqaro iqtisodda esa eksport, import, kurs va savdo to‘siqlari asosiy tushunchalardir. Test uslubidagi savollarda avval so‘ralgan kattalikni va birliklarni aniqlang, keyin formula tanlang, hisobni bajaring va natijani mantiqan tekshiring; noto‘g‘ri variantlarni birma-bir chiqarib tashlash ham yordam beradi. Hamma raqamlar shartli misollardir; haqiqiy stavkalar va kurslar rasmiy manbalarda yangilanib turadi.
Sinf mini-yarmarkadan oldin xarajat va kutilgan tushumni yozdi, yarmarkadan keyin esa ularni haqiqiy natija bilan solishtirdi. Farqlar ko‘rinib, keyingi safar nimani yaxshilash aniq bo‘ldi.
Kichik biznes egalari oldindan reja tuzadi va natijani tekshiradi, buxgalterlar hisobotlarni solishtiradi, o‘qituvchilar loyiha natijalarini baholaydi.
Bir kichik ish (masalan, uydagi dam olish kuni rejasi) uchun «reja» va «natija» ustunlarini yozib, farqning sababini bitta jumlada ayting.
«Yilning test marafoni». Sinf to‘rt jamoaga bo‘linadi; har bir jamoa ikki bobdan to‘rt variantli savollar tuzadi va boshqa jamoaga beradi. Javob berayotganlar formulani yozib, hisobni doskada ko‘rsatadi, noto‘g‘ri variantlarni nega rad etganini aytadi.