Marketing
Marketing — xaridorlarga nima kerakligini o‘rganib, firmaning ishini shu ehtiyojni qondirishga moslashtirish faoliyati; bu bilan shug‘ullanadigan mutaxassis marketolog deyiladi. Firma marketing yordamida nima, qancha, qanday narxda, kim uchun va qaysi bozorga ishlab chiqarishni hal qiladi. Marketing tadqiqoti to‘rt bosqichdan iborat: mahsulotni (bozorni) o‘rganish — anketa va so‘rovlar orqali talabni aniqlash; narxlash — xaridor qurbi yetadigan, firmaga ham foyda beradigan narx belgilash; reklama — tovar haqida xabar berish, uning qaysi ehtiyojni qondirishini ko‘rsatish va sotib olishga undash; bozorda o‘rnashish — sotish joyi va vaqtini tanlash hamda sotuvdan oldingi va keyingi servis ko‘rsatish. Tovarni sotishda PUSH strategiyasi (tovarni xaridorga «itarish»: vitrina, chegirma) va PULL strategiyasi (iste’molchini o‘zi sotuvchi oldiga «tortish»: reklama orqali istak uyg‘otish) qo‘llanadi; PULL natijasida xaridor ma’qul ko‘rgan tovar markasi — brendga bog‘lanib qoladi. Ishlab chiqaruvchi tovarni ulgurji savdogarga, u esa chakana savdogarga sotadi va har biri narxga o‘z ustamasini qo‘shadi, shuning uchun chakana narx ulgurji narxdan, ulgurji narx esa ishlab chiqarish narxidan yuqori bo‘ladi. Reklama haqqoniy bo‘lishi, xaridorni aldamasligi kerak.
Sinf bayramida qog‘ozdan nishonlar sotishdan oldin bolalar sinfdoshlaridan qaysi rasm yoqishini so‘radi. Eng ko‘p ovoz olgan rasm tanlandi va nishonlar yarmarkada tezroq sotildi.
Savdo xodimlari xaridorlar qiziqishini o‘rganadi, reklama mutaxassislari nima haqida e’lon berishni tanlaydi, mahalliy hunarmandlar mijozlar fikrini so‘raydi.
Bir kichik savol bilan (masalan, «qaysi rangni afzal ko‘rasiz?») oila a’zolaridan beshtasining fikrini so‘rab, natijani jadvalga yozing.
«Reklama sinovi». Guruhlar maktab oshxonasi uchun yangi sog‘lom sendvichga 30 soniyalik reklama matni tuzadi. Reklama xabar berishi, ehtiyojni ko‘rsatishi va sotib olishga undashi kerak, lekin hech qanday yolg‘on va’da bermasligi lozim. Sinf haqqoniylikni baholaydi.