Yer solig‘i
Yer solig‘i mahalliy soliq turiga kiradi: u joylardagi budjetga tushadi va shu hududning ehtiyojlariga sarflanadi. U qat’iy to‘lov hisoblanadi, ya’ni yer egasi yoki foydalanuvchisi yerdan qancha foyda ko‘rgan yoki umuman foydalangan-foydalanmaganidan qat’i nazar soliq to‘laydi. Soliqning asosiy maqsadi — yerdan oqilona foydalanish, uni asrash va sarflanmay yotib qolishiga yo‘l qo‘ymaslik. Soliq obyekti — mulk, egalik, foydalanish yoki ijara asosida berilgan yer uchastkasi (hovli, dehqon xo‘jaligi yeri, korxona yeri), subyekti — shu yerning egasi yoki foydalanuvchisi, jismoniy yoki yuridik shaxs. Stavka yerning sifati, joylashuvi va maqsadiga qarab farqlanadi va qonun hujjatlarida belgilanadi; ko‘cha, yo‘l, ariq, tabiatni muhofaza qilinadigan va tarixiy-madaniy yerlar kabi umumiy foydalanishdagi yerlar soliqdan ozod etiladi, yerdan o‘z maqsadida foydalanmaganlarga esa oshirilgan stavka qo‘llanishi mumkin.
Maktab bog‘ida har bir guruhga 4 kvadrat metr yer berildi va har kvadrat metr uchun mavsumga 1 000 so‘m umumiy mablag‘ga qo‘shilishi kelishildi. Hamma bu summa 4 000 so‘m bo‘lishini oldindan bilardi.
Yer inspektorlari va hokimiyat xodimlari maydon o‘lchamini hisobga oladi, fermerlar yer maydoni bo‘yicha to‘lovni rejalashtiradi, geodezistlar chegara va yuzani o‘lchaydi.
Xonangizning bir burchagini (masalan, 2 m × 3 m) qog‘ozda chizib, yuzini hisoblang va uni bir xil kvadratlarga bo‘lib ko‘ring.
«Yer — boylik». Guruhlar maktab hududi xaritasini chizadi va yerlarni ikki ustunga ajratadi: soliqqa tortiladigan (uy, ferma, do‘kon yeri) va soliqdan ozod (ko‘cha, ariq, bog‘, tarixiy joy). Har bir tanlovni asoslaydi.