Ishchi kuchi bozori va ishsizlik
Ishchi kuchi bozorida mehnatga layoqatli aholi o‘z ishchi kuchini taklif qiladi, korxonalar esa uni talab qiladi; ishchi kuchining narxi — ish haqi. Talab ish haqi past bo‘lganda ko‘p, yuqori bo‘lganda kam bo‘ladi, taklif esa aksincha; ular teng bo‘lgan ish haqi bozor narxi hisoblanadi. Ish haqi ish talab qiladigan bilim va malakaga, xavf va og‘irlik darajasiga hamda xodim korxonaga keltiradigan foydaga bog‘liq, shu sabab menejer yoki dasturchi oddiy yordamchi ishchidan ko‘proq oladi. Ishsizlar — ishga layoqatli, ishlashni xohlaydigan, ammo ish topa olmagan yoki ish qidirayotgan fuqarolar; o‘qiyotgan, ish qidirmayotgan yoki xohlamay uyda o‘tirganlar ishsiz hisoblanmaydi. Ishsizlik turlari: friksion (ishdan ishga o‘tish yoki birinchi marta ish izlash paytida), mavsumiy (mavsumiy ishlar tugaganda), tarkibiy (texnologiya va tarmoqlar o‘zgarganda) va davriy (iqtisodiy pasayishda); eng og‘iri davriy ishsizlikdir. Ishchi kuchi — ish bilan bandlar va ishsizlar yig‘indisi, ishsizlik darajasi = ishsizlar soni : ishchi kuchi soni · 100%. Mehnat birjasi kabi davlat xizmatlari ishsizlarga ish topishga yordam beradi.
«Ishsizlik turi». Kartochkalarda holatlar: bitiruvchi birinchi ish qidiryapti; qishda dala ishchisi ishsiz; to‘qimachilik sexi avtomatlashtirilib ishchilar kerak emas; inqirozda ko‘p zavod yopildi. O‘quvchilar har birining turini aniqlaydi.