Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi
Bozor iqtisodiyotida vaqti-vaqti bilan inqirozlar bo‘ladi; ular boshqa mamlakatlarga o‘tib ketsa, jahon inqirozi yuzaga keladi. 2007–2008-yillarda AQShdagi ipoteka krediti tizimida tanglik boshlandi: banklar ko‘p yillar davomida qaytarish imkoniyati yetarli bo‘lmagan odamlarga ham uy-joy uchun kredit bergan, qarzlarning katta qismi qaytmay, banklar to‘lovga qodir bo‘lmay qoldi va ayrimlari bankrot bo‘ldi. Banklar kredit bermay qo‘yganda korxonalar ishlab chiqarishni qisqartirdi, ishsizlik oshdi, ishlab chiqarish va jahon savdosi pasaydi; mamlakatlar iqtisodiyoti o‘zaro bog‘liq bo‘lgani uchun tanglik Yevropa, Yaponiya va boshqa mamlakatlarga tarqaldi. Inqirozni faqat 1930-yillardagi Buyuk depressiya bilan solishtirishadi: o‘shanda AQSHda ishlab chiqarish keskin qisqarib, ishsizlik ishchi kuchining taxminan to‘rtdan biriga yetgan, narxlar esa oshmagan, aksincha tushgan — bu deflatsiya edi: 1929–1933-yillarda AQShda narxlar taxminan to‘rtdan bir qismga arzonlashgan (kitobda narxlar oshgan deyilgan, bu noto‘g‘ri). O‘zbekiston iqtisodiyoti o‘sha paytda jahon moliya bozori bilan kam bog‘langan va chet el investitsiyalari kam edi, shuning uchun inqirozdan chetroqda qoldi, lekin eksport qilinadigan paxta, metall va boshqa tovarlar narxi tushib, foyda kamaygan. Keyingi yillarda iqtisodiyot ochilib, jahon bilan aloqalar kengaydi; bu imkoniyat beradi, lekin tashqi xatarlar ham oshadi, shuning uchun iqtisodiyotni xilma-xil qilish, raqobatbardosh va inqirozlarga chidamli qilish muhim.
«Inqiroz zanjiri». Sinf kartochkalardan zanjir yig‘adi: qaytmagan kreditlar — banklar zaifligi — kredit berilmasligi — ishlab chiqarishning qisqarishi — ishsizlik — talabning kamayishi — jahon savdosining pasayishi. Har bir halqani o‘z so‘zlari bilan izohlaydi.