Mantiqiy amallar va ifodalar
Mulohazalardan yangisini hosil qilish uchun mantiqiy amallar bor. Konyunksiya (A ∧ B, «va») faqat ikkala mulohaza rost bo‘lganda rost; dizyunksiya (A ∨ B, «yoki») kamida bittasi rost bo‘lsa rost; inversiya (¬A, «emas») qiymatni teskarisiga almashtiradi. Implikatsiya (A => B, «agar A bo‘lsa, B bo‘ladi») faqat A = 1, B = 0 bo‘lganda yolg‘on; ekvivalensiya (A <=> B) A va B qiymatlari bir xil bo‘lsa rost. Jadvallarda (A, B) juftligi 00, 01, 10, 11 tartibida yoziladi: ∧ uchun natija 0, 0, 0, 1; ∨ uchun 0, 1, 1, 1; => uchun 1, 1, 0, 1; <=> uchun 1, 0, 0, 1. Ifodada amallar quyidagi tartibda bajariladi: ¬, ∧, ∨, =>, <=>; qavs ichi birinchi hisoblanadi, teng darajadagi amallar chapdan o‘ngga bajariladi. Kitobda ¬A o‘rniga ⏋A, A ∧ B o‘rniga A & B ham yoziladi.
| A | B | A ∧ B | A ∨ B | A => B | A <=> B |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 0 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
F = A XOR B → 1
A va B tugmalari kirishni 0/1 ga almashtiradi
Maktab kutubxonasida qoida bor: o‘quvchi kutubxona kartasi yoki o‘qituvchining xati bo‘lsa va kitob javonda bo‘lsa, kitob olishi mumkin. Kartasi yo‘q, lekin xati bor o‘quvchi kitobni oldi, chunki «yoki» uchun ikki shartdan bittasi yetarli.
Qoida yozuvchilari, elektrchi va dasturchilar «va», «yoki», «emas» so‘zlari bilan shartlarni aniq ifodalaydi.
Uyingiz yoki sinfingizdagi biror qoidani oling va uni «va», «yoki», «emas» bilan yozib chiqing. Qaysi holatda ruxsat borligini qog‘ozda ro‘yxatlang.
«Jonli jadval»: to‘rt o‘quvchi A, B qiymatlarini (0 yoki 1) varaqda ushlab turadi, qolganlar tanlangan amal (masalan, =>) natijasini ko‘rsatadi; hammasi 00, 01, 10, 11 tartibida takrorlanadi.