ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Tarmoqlanish amaliyoti va for sikli

Darslar 40–41 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
40

Amaliy mashg‘ulot: elif operatori

Darslik: 81-bet
MaqsadAmaliy mashg‘ulotda tarmoqlanuvchi dasturlarda hisoblagich (sanagich) o‘zgaruvchidan foydalanadi, ikki sonni tartiblaydi va elif zanjiri bilan raqam bo‘yicha nom tanlaydi.
Yangi so‘zlar
hisoblagich · counter: a variable that starts at 0 and grows by 1 each time something is foundk += 1 · k += 1: the short form of increasing the counter by onetartiblash · ordering: printing two numbers from the larger to the smaller (or the reverse)elif zanjiri · elif chain: a ladder of conditions where only the first true block is run
Tushuntirish

Hisoblagich – nechta element berilgan xususiyatga ega ekanini sanash uchun ishlatiladigan o‘zgaruvchi. Uning boshlang‘ich qiymati 0 qilib qo‘yiladi, har gal shart bajarilsa k += 1 qilinadi, oxirida k chiqariladi. Uchta son bo‘lsa, har biri uchun alohida if yoziladi, chunki har bir sonni mustaqil tekshirish kerak; elif bu yerda noto‘g‘ri bo‘lardi. Ikki sonni kattasi birinchi bo‘lib chiqadigan qilib tartiblash uchun if…else yetarli: a >= b bo‘lsa print(a, b), aks holda print(b, a). Raqam bo‘yicha nom tanlash – elif zanjirining odatiy masalasi: masalan, svetofor uchun 1 – qizil, 2 – sariq, 3 – yashil, boshqa raqam uchun else da xato xabari chiqariladi. Dasturni chegaraviy qiymatlar (1, 3, 0, 4) bilan ham sinab ko‘ring.

for i in range(1, 10, 2):05101520stop

i = 1, 3, 5, 7, 9

Takrorlar soni: 5 · yig‘indi = 25

stop qiymati kirmaydi

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Jismoniy tarbiya o‘qituvchisi yerga chiziq chizdi va har bir mashq sakrashida sakrash chiziqdan oshsa, hisoblagichga bittadan qo‘shdi. Oxirida hisoblagich muvaffaqiyatli sakrashlar sonini ko‘rsatdi.

Kim ishlatadi

So‘rovnoma o‘tkazuvchilar, sanoq xodimlari va dasturchilar hisoblagich bilan kerakli xususiyatli elementlarni sanaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Do‘stlaringizdan o‘nta so‘rang: kitobni yoqtirasizmi? «Ha» sonini qog‘ozda sanoq belgilari bilan yozing. Hech kimning ismini yozmang.

Namunalar
Python
1a = input().split()
2k = 0
3if int(a[0]) % 2 == 0:
4    k += 1
5if int(a[1]) % 2 == 0:
6    k += 1
7if int(a[2]) % 2 == 0:
8    k += 1
9print(k)
Natija
2
Juft sonlarni sanash – kod yuqorida. 4 7 10 kiritilsa, ikkita juft son bor, shuning uchun 2 chiqadi.
Python
1a = int(input())
2b = int(input())
3if a >= b:
4    print(a, b)
5else:
6    print(b, a)
Natija
8 3
Tartiblash – kod yuqorida. 3 va 8 uchun avval kattasi chiqadi: 8 3.
Sinfda faoliyat

«Sanash musobaqasi»: jamoalar uchta son uchun «nechtasi 5 dan katta» dasturini yozadi; qaysi jamoa oldin ishlaydigan va barcha chegaraviy qiymatlarda to‘g‘ri dastur yozsa, g‘olib.

Mashq
1
-3, 5 va 0 sonlari orasida nechtasi musbat?
2
Svetofor chirog‘i raqami kiritiladi: 1 – «qizil: to‘xtang», 2 – «sariq: tayyorlaning», 3 – «yashil: yuring», boshqa raqam – «xato». Dastur yozing.
3
Ikki sonni «avval kattasi, so‘ng kichigi» qilib chiqaradigan dastur 5 va 5 uchun nima chiqaradi?
4
Nima uchun hisoblagichning boshlang‘ich qiymati 0 bo‘lishi kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMa’lumotga ko‘ra qayta to‘ldirishHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →