ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Sikl amaliyoti va takrorlash nazorati

Darslar 42–43 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
42

Amaliy mashg‘ulot: for operatori

Darslik: 85-bet
MaqsadAmaliy mashg‘ulotda for sikli bilan karrali sonlarni chiqaradi, yig‘indi va ko‘paytma hisoblaydi, berilgan sonlar orasidan kerakli xususiyatlilarni sanaydi.
Yangi so‘zlar
yig‘indi hisoblagichi · sum accumulator: a variable that starts at 0 and has the values added to it in the loopko‘paytma hisoblagichi · product accumulator: starts at 1 and is multiplied in the loopfaktorial · factorial n!: the product 1 · 2 · … · nkarrali son · multiple: the numbers x, 2x, 3x, …
Tushuntirish

Siklli masalalarning ko‘pi uch qolipdan biriga to‘g‘ri keladi. Birinchisi – chiqarish: x ga karrali n ta sonni chiqarish uchun sikl o‘zgaruvchisi i ni 1 dan n gacha yurgizib, x * i ni chiqaramiz. Ikkinchisi – yig‘ish: sikldan oldin s = 0, siklda s += i yoki s += i * i. Uchinchisi – ko‘paytirish: bu yerda boshlang‘ich qiymat 1 bo‘ladi, aks holda ko‘paytma doim nol bo‘lib qoladi; shu usulda n! hisoblanadi, masalan, 5! = 120. Sanash masalalarida son-sonlab kiritish kerak bo‘lsa, avval n ni o‘qib, so‘ng for yordamida n marta input() chaqiriladi va har bir sonda hisoblagich shartga qarab oshiriladi. Siklning nechta marta aylanishini oldindan hisoblab ko‘ring: stop – start bo‘linadi step ga, yuqoriga yaxlitlanadi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf viktorinasining har bir raundidan keyin o‘quvchi raund ballini doskadagi umumiy yig‘indiga qo‘shib bordi. Har raund bir xil usulda qo‘shilgani uchun yakuniy jamini tekshirish oson bo‘ldi.

Kim ishlatadi

Inventarizatsiya xodimlari, kutubxonachilar va dasturchilar bir xil amalni ketma-ket bajarib, yig‘indi yoki sonni topadi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozda 1 dan 12 gacha juft sonlarning yig‘indisini toping va ketma-ket qo‘shish tartibini yozing. Hisobni o‘zingiz tekshiring.

Namunalar
Python
1x = int(input())
2n = int(input())
3for i in range(1, n + 1):
4    print(x * i, end=" ")
Natija
8 16 24 32 40 48
Karrali sonlar – kod yuqorida. x = 8, n = 6 bo‘lsa, 8 16 24 32 40 48 chiqadi.
Python
1n = int(input())
2p = 1
3for i in range(1, n + 1):
4    p *= i
5print(p)
Natija
120
Faktorial – kod yuqorida. n = 5 uchun p ketma-ket 1, 2, 6, 24, 120 bo‘ladi va 120 chiqadi.
Sinfda faoliyat

«Sikl ustaxonasi»: har bir guruh bitta qolipni (chiqarish, yig‘ish, ko‘paytirish, sanash) tanlab, o‘z masalasini o‘ylab topadi va yechimini boshqa guruhga ko‘rsatadi; ular ishlashini 2 xil qiymatda sinaydi.

Mashq
1
range(-10, 10, 3) nechta qiymat beradi?
2
12 + 15 + 18 + … + 60 yig‘indisini hisoblovchi sikl natijasi nechaga teng?
3
n kiritiladi, so‘ng n ta son kiritiladi. Ular orasida musbatlari sonini chiqaruvchi dastur yozing.
4
Nima uchun ko‘paytma hisoblagichining boshlang‘ich qiymati 1, yig‘indiniki esa 0?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSinov hisobi: davom etamizmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →