Python dasturlash tili kutubxonasi
Har safar hamma narsani noldan yozish shart emas: Python bilan birga keladigan standart kutubxonada tayyor modullar bor, masalan, math (matematika), random (tasodifiy sonlar), datetime (sana va vaqt), turtle (chizish), tkinter (oynalar). Modulni ishlatishdan oldin uni yuklash kerak. Uch usul bor: import random – funksiya modul nomi bilan chaqiriladi (random.randint(1, 6)), kod o‘qishga qulay; from random import randint – faqat kerakli funksiya olinadi va nomi bilan chaqiriladi; from random import * – hammasi olinadi, lekin nomlar o‘zingiznikiga aralashib ketadi, shuning uchun tavsiya etilmaydi. random.randint(a, b) – a dan b gacha (b ham kiradi) butun son; random.randrange(a, b, k) – a dan b gacha (b kirmaydi) k qadam bilan; random.random() – 0 dan 1 gacha kasr son. Qo‘shimcha kutubxonalarni (pip orqali) faqat rasmiy va ishonchli manbadan, kattalar yordamida o‘rnating.
| Usul | Chaqirish |
|---|---|
| import random | random.randint(1, 6) |
| from random import randint | randint(1, 6) |
| from random import * | tavsiya etilmaydi |
O‘quvchilar jamoaviy o‘yin uchun tasodifiy raqam berish usulini o‘ylab topdi: qog‘ozga yozilgan sonlarni aralashtirib, birini tanladi. Dasturda ham tayyor tasodifiy son modullari shunday vazifani bajaradi.
O‘yin ishlab chiquvchilar, statistika mutaxassislari va dasturchilar tasodifiy sonlar bilan o‘yin, sinov va namuna tanlashda ishlaydi.
Tangani 20 marta tashlab (yoki tasavvurda), natijalarni jadvalga yozing: gerb va raqam. Natija aynan 10–10 chiqdimi?
1import random 2x = random.randint(1, 6) 3print(1 <= x <= 6) 4 5import random 6x = random.randrange(10, 31, 5) 7print(x % 5 == 0 and 10 <= x <= 30)
True True
1import random 2from random import randint 3print(random.randint(5, 5), randint(7, 7))
5 7
«Tasodifiy tanlov»: guruh o‘z sinf ro‘yxatidagi tartib raqamlari uchun random.randint dan foydalanib, «bugun kim doskaga chiqadi» dasturini yozadi; dastur bir necha marta ishga tushirilib, natijalarning turlicha ekani kuzatiladi.