Takrorlanuvchi algoritmlarni dasturlash. while operatori
for takrorlanishlar soni oldindan ma’lum bo‘lganda qulay; soni noma’lum bo‘lsa, while ishlatiladi. Yozuvi: while shart: – keyingi qatorda 4 ta probel chekinish bilan sikl tanasi. Python avval shartni tekshiradi: True bo‘lsa, tanani bajaradi va yana shartga qaytadi, False bo‘lsa, siklni tugatadi; shart boshidanoq False bo‘lsa, tana bir marta ham bajarilmaydi. Shuning uchun sikl o‘zgaruvchisini siklgacha boshlang‘ich qiymat bilan e’lon qilish va tanada uni o‘zgartirish shart: i += 1 yoki yangi son kiritish. Agar shart hech qachon False bo‘lmasa, sikl cheksiz davom etadi; IDLE da uni Ctrl + C tugmalari bilan to‘xtatish mumkin. while True: shartli sikl ham cheksiz bo‘ladi. Kompyuterni «qotirib» qo‘ymaslik uchun cheksiz sikl yozmang, yozgan bo‘lsangiz – to‘xtating.
Savatga to‘p tashlashni mashq qilayotgan o‘quvchi to‘p tushguncha tashlayverdi. Necha urinish kerakligini oldindan hech kim bilmas edi, shuning uchun qoida «tushmaguncha takrorla» bo‘ldi; while siklining g‘oyasi shu.
O‘yin ishlab chiquvchilar, muhandislar va dasturchilar takrorlash soni oldindan noma’lum bo‘lsa, shart bo‘yicha takrorlaydi.
Qog‘ozda «Har kuni bir bet o‘qiyman, kitob tugamaguncha» qoidasini yozing. Qaysi shart to‘xtatadi va nega, izohlang.
1i = 1 2while i <= 5: 3 print(i, end=" ") 4 i += 1 5 6s = 0 7n = int(input()) 8while n != 0: 9 s += n 10 n = int(input()) 11print(s)
1 2 3 4 5 20
1p = 1 2while p < 100: 3 print(p, end=" ") 4 p *= 2
1 2 4 8 16 32 64
«Shartni kuzating»: guruh doskada while dasturining jadvalini chizadi (qadam, o‘zgaruvchi qiymatlari, shart) va qo‘lda bajaradi; keyin IDLE dagi natija bilan solishtiradi.
1i = 10 2while i > 0: 3 i -= 3
1i = 1 2while i < 5: 3 print(i)