☰ Mundarija · Informatika

Mantiqiy ifodalar amaliyoti va if…else operatori

Darslar 36–37 · 2 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
36

Amaliy mashg‘ulot: mantiqiy ifodalar

Darslik: 75–76-betlar
MaqsadAmaliy mashg‘ulotda mantiqiy ifodalarning qiymatini amallar tartibini hisobga olib topadi, sonli va satrli taqqoslashlarni dasturda tekshiradi.
Yangi so‘zlar
ifoda qiymati · value of an expression: the result after all operations are carried out; for conditions it is True or Falseamallar tartibi · order of operations: arithmetic first, then comparison, then not, and, orsatrlarni taqqoslash · string comparison: == is True only if the strings match exactly, including case and spacestekshirish · testing: running the expression in the interactive environment to confirm the hand result
Tushuntirish

Murakkab mantiqiy ifodaning qiymatini topishda amallar tartibi muhim: avval arifmetik amallar, so‘ng taqqoslash, keyin not, and va oxirida or bajariladi. Shuning uchun True or False and False ifodasida avval and ishlaydi (False and False = False), so‘ng or: True or False = True. Qavs tartibni o‘zgartiradi: (True or False) and False natijasi False. Ifodani qismlarga bo‘lib, har bir qism qiymatini daftarga yozib borish xatoni kamaytiradi. Satrlarni solishtirishda == faqat to‘liq mos kelganda True beradi: harf kattaligi va oxiridagi probel ham hisobga olinadi. Qo‘lda topgan javobingizni IDLE ning interfaol muhitida tekshiring; farq bo‘lsa, ifodani bosqichma-bosqich qayta hisoblang.

Namunalar
Sonli ifoda: x = 9 ⏎ print(x % 2 == 1 and x * x > 50) 9 toq va 81 > 50 bo‘lgani uchun True chiqadi.
Amallar tartibi va satr: print(True or False and False, (True or False) and False, not False or False) Natija: True False True. Satrlar: name = "Toshkent" ⏎ print(name == "Toshkent", name == "toshkent", name == "Toshkent ") Faqat birinchisi to‘liq mos: True False False.
Sinfda faoliyat

«Ifoda zanjiri»: guruh bir-biriga qavsli va qavssiz mantiqiy ifoda yozadi (3–4 amalli), sherik avval qismlarga bo‘lib qo‘lda, so‘ng IDLE da hisoblaydi.

Mashq
1
(2 < 5) and not (3 > 4) ning qiymatini toping.
2
a = 8, b = a ** 2 bo‘lsa, a < b / 10 ning qiymati nima?
3
Kiritilgan n sonining ikki xonali ekanini True yoki False bilan chiqaruvchi dastur yozing.
4
Nima uchun "Book" == "book" False bo‘ladi?