ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Yakuniy takrorlash va nazorat

Darslar 55 · 1 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
55

Nazorat ishi: yakuniy

Darslik: 108–109-betlar
MaqsadKursdagi asosiy mavzularni – mantiq, algoritm turlari, Python asoslari, shart, sikl, funksiya, modul va grafik interfeys – takrorlaydi va yakuniy masalalarni mustaqil yechadi.
Yangi so‘zlar
algoritm turlari · kinds of algorithms: linear, branching (if) and repeating (for, while)shart va sikl · condition and loop: if/elif/else choose a path; for and while repeat commandsfunksiya · function: def name(parameters), the result is returned with returnmodul · module: ready code loaded with import, for example random, math, tkinter
Tushuntirish

Yakuniy nazorat uchun kursning to‘rt qismini eslab chiqing. Mantiq: and, or, not, implikatsiya va ekvivalensiya, rostlik jadvallari. Algoritm va model: masalani yechish bosqichlari, chiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi algoritmlar, blok-sxema. Python: o‘zgaruvchi va turlar, input() satr qaytarishi, arifmetik amallar (// va % ayniqsa muhim), satr va kesimlar, print() ning sep va end argumentlari. Boshqaruv: if/elif/else, for range() bilan, while shart bilan, break va continue, funksiya (def, return, parametr), lokal va global o‘zgaruvchilar, import va modullar (random, math), tkinter oynalari. Masalani yechishda avval kiruvchi va chiquvchi ma’lumotlarni aniqlang, qo‘lda 1–2 misol hisoblang, so‘ng kod yozing va xuddi shu misollar bilan sinang. Xato xabarini oxiridan o‘qing. Kod yozayotganda har bir chekinish va ikki nuqtaga e’tibor bering.

MantiqAlgoritm vamodelPythonBoshqaruvKurs qismlari
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kurs oxirida jamoa o‘z loyihasini qog‘ozda reja qildi: mantiq, algoritm, sikl, funksiya. Har qismini alohida tekshirib, keyin birlashtirdi. Reja bo‘lgani uchun hamma o‘z rolini bildi.

Kim ishlatadi

Loyiha rahbarlari, dasturchilar va jamoa a’zolari katta ishni qismlarga bo‘lib, har birini tekshirib, so‘ng birlashtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingiz uchun bitta kichik loyihani (masalan, kunlik jadval) toping va uni besh qismga bo‘lib, qog‘ozda reja yozing. Hech narsa yuklab olish kerak emas.

Namunalar
Python
1def kvadratlar(n):
2    s = 0
3    for i in range(1, n + 1, 2):
4        s += i ** 2
5    return s
6print(kvadratlar(7))
Natija
84
Funksiya va sikl – kod yuqorida. 1, 3, 5, 7 sonlari kvadratlari yig‘indisi: 1 + 9 + 25 + 49 = 84.
Python
1x = int(input())
2m = 0
3while x > 0:
4    if x % 10 > m:
5        m = x % 10
6    x //= 10
7print(m)
8
9print("TOSHKENT"[::2])
Natija
8
TSKN
Eng katta raqam – yuqoridagi birinchi dastur. 5826 kiritilsa, raqamlar oxiridan bittalab tekshiriladi va 8 chiqadi. Kesim qadami bilan – yuqoridagi ikkinchi dastur. 0, 2, 4, 6 indeksli harflarni oladi: TSKN.
Sinfda faoliyat

«O‘zimni baholayman»: har bir o‘quvchi kursning 12 mavzusi ro‘yxatida «bilaman», «qisman» yoki «takrorlayman» belgisini qo‘yadi; juftliklar bir-biriga «qisman» mavzulardan bittadan masala tuzib beradi.

Mashq
1
3 + 6 + 9 + … + 60 yig‘indisini hisoblovchi dastur natijasi nechaga teng?
2
"SAMARQAND" satridan har ikkinchi harfni (0-indeksdan boshlab) kesim yordamida chiqaruvchi bitta print() yozing. Natija qanday bo‘ladi?
3
Quyidagi funksiya bo‘yicha f(6) nimaga teng?
Python
1def f(n):
2    if n < 2:
3        return n
4    return f(n - 1) + f(n - 2)
4
Qachon for, qachon while tanlanadi? Misollar bilan tushuntiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYil yakuni va yoz rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →