☰ Mundarija · Informatika

Yakuniy takrorlash va nazorat

Darslar 55 · 1 ta dars · M. R. Fayziyeva, D. M. Sayfurov, N. S. Xaytullayeva. Informatika va axborot texnologiyalari, 9-sinf. «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
55

Nazorat ishi: yakuniy

Darslik: 108–109-betlar
MaqsadKursdagi asosiy mavzularni – mantiq, algoritm turlari, Python asoslari, shart, sikl, funksiya, modul va grafik interfeys – takrorlaydi va yakuniy masalalarni mustaqil yechadi.
Yangi so‘zlar
algoritm turlari · kinds of algorithms: linear, branching (if) and repeating (for, while)shart va sikl · condition and loop: if/elif/else choose a path; for and while repeat commandsfunksiya · function: def name(parameters), the result is returned with returnmodul · module: ready code loaded with import, for example random, math, tkinter
Tushuntirish

Yakuniy nazorat uchun kursning to‘rt qismini eslab chiqing. Mantiq: and, or, not, implikatsiya va ekvivalensiya, rostlik jadvallari. Algoritm va model: masalani yechish bosqichlari, chiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi algoritmlar, blok-sxema. Python: o‘zgaruvchi va turlar, input() satr qaytarishi, arifmetik amallar (// va % ayniqsa muhim), satr va kesimlar, print() ning sep va end argumentlari. Boshqaruv: if/elif/else, for range() bilan, while shart bilan, break va continue, funksiya (def, return, parametr), lokal va global o‘zgaruvchilar, import va modullar (random, math), tkinter oynalari. Masalani yechishda avval kiruvchi va chiquvchi ma’lumotlarni aniqlang, qo‘lda 1–2 misol hisoblang, so‘ng kod yozing va xuddi shu misollar bilan sinang. Xato xabarini oxiridan o‘qing. Kod yozayotganda har bir chekinish va ikki nuqtaga e’tibor bering.

Namunalar
Funksiya va sikl: def kvadratlar(n): ⏎     s = 0 ⏎     for i in range(1, n + 1, 2): ⏎         s += i ** 2 ⏎     return s ⏎ print(kvadratlar(7)) 1, 3, 5, 7 sonlari kvadratlari yig‘indisi: 1 + 9 + 25 + 49 = 84.
Eng katta raqam: x = int(input()) ⏎ m = 0 ⏎ while x > 0: ⏎     if x % 10 > m: ⏎         m = x % 10 ⏎     x //= 10 ⏎ print(m) 5826 kiritilsa, raqamlar oxiridan bittalab tekshiriladi va 8 chiqadi. Kesim qadami bilan: print("TOSHKENT"[::2]) 0, 2, 4, 6 indeksli harflarni oladi: TSKN.
Sinfda faoliyat

«O‘zimni baholayman»: har bir o‘quvchi kursning 12 mavzusi ro‘yxatida «bilaman», «qisman» yoki «takrorlayman» belgisini qo‘yadi; juftliklar bir-biriga «qisman» mavzulardan bittadan masala tuzib beradi.

Mashq
1
3 + 6 + 9 + … + 60 yig‘indisini hisoblovchi dastur natijasi nechaga teng?
2
"SAMARQAND" satridan har ikkinchi harfni (0-indeksdan boshlab) kesim yordamida chiqaruvchi bitta print() yozing. Natija qanday bo‘ladi?
3
Quyidagi funksiya bo‘yicha f(6) nimaga teng? def f(n): ⏎     if n < 2: ⏎         return n ⏎     return f(n - 1) + f(n - 2)
4
Qachon for, qachon while tanlanadi? Misollar bilan tushuntiring.