Pythonda foydalanuvchi grafik interfeysi bilan ishlash
Hozirgacha dastur bilan matn orqali muloqot qildik; ko‘pgina dasturlar esa oyna, tugmacha va matn maydonlaridan iborat grafik interfeysga ega. Python bilan birga keladigan tkinter moduli bunday oynalarni yaratadi (ba’zi tizimlarda uni alohida qo‘shish kerak bo‘lishi mumkin). Tartib bunday: import tkinter as tk; oyna = tk.Tk() bilan asosiy oyna yaratiladi; oyna.title() va oyna.geometry("250x100") sarlavha va o‘lchamni beradi; vijetlar yaratiladi: tk.Label – yozuv, tk.Entry – matn kiritish maydoni, tk.Button – tugmacha; ularni grid(row=…, column=…) bilan katakka joylashtiramiz; eng oxirida oyna.mainloop() oynani ochib, foydalanuvchi harakatlarini kutadi. Tugmacha bosilganda ishlaydigan funksiya command= bilan beriladi va qavssiz yoziladi: command=salom; qavs bilan yozilsa, funksiya tugmacha bosilmasdan darrov ishlab ketadi. Entry dagi matn get() bilan olinadi va satr bo‘ladi; son kerak bo‘lsa, int() qilinadi. Yorliq matni config(text=…) bilan o‘zgartiriladi.
| Vidjet | Vazifasi |
|---|---|
| tk.Label | matnli yorliq |
| tk.Entry | matn kiritish maydoni |
| tk.Button | tugmacha |
Chipta avtomatida ekran bor: odam tugmani bosadi, ekranda natija chiqadi. Bu grafik interfeys. Dasturchi tugma, yozuv va maydonni qanday joylashtirishni oldin qog‘ozda chizadi.
Dizaynerlar, dasturchilar va foydalanuvchi tajribasi mutaxassislari oynalarni qulay va tushunarli qilib loyihalaydi.
Qog‘ozdagi biror blankani yoki kartani (masalan, kutubxona kartasi yoki jadval varaqasi) oling va qaysi qismlari yozuvga (label), qaysilari kiritish maydoniga (entry) o‘xshashini belgilang. Tugma nima bo‘lardi?
1import tkinter as tk 2def salom(): 3 yorliq.config(text="Salom!") 4oyna = tk.Tk() 5oyna.title("Mening ilovam") 6oyna.geometry("250x100") 7yorliq = tk.Label(oyna, text="") 8yorliq.grid(row=0, column=0) 9tugma = tk.Button(oyna, text="Bos", command=salom) 10tugma.grid(row=1, column=0) 11oyna.mainloop()
1import tkinter as tk 2def ikki(): 3 n = int(maydon.get()) 4 natija.config(text=str(n * 2)) 5oyna = tk.Tk() 6oyna.title("Ikkilantirish") 7maydon = tk.Entry(oyna, width=10) 8maydon.grid(row=0, column=0) 9tugma = tk.Button(oyna, text="x 2", command=ikki) 10tugma.grid(row=0, column=1) 11natija = tk.Label(oyna, text="") 12natija.grid(row=1, column=0) 13oyna.mainloop()
«Oynani qog‘ozda loyihalash»: guruh qog‘ozga oyna chizadi (yorliq, maydon, tugmacha) va ularning katakdagi joylarini (row, column) belgilaydi; boshqa guruh shu chizma bo‘yicha kodni yozadi.