Amaliy mashg‘ulot: arifmetik amallar
Amaliy mashg‘ulotdagi asosiy usul – // va % ni juft qo‘llash: // eng katta birlikni beradi, % esa qolgan qismni; qolganga xuddi shu ishni takrorlash mumkin. Masalan, sekundlarni soat, minut va sekundga ajratishda t // 3600 – soat, t % 3600 – soatlardan keyin qolgan sekundlar, uni 60 ga bo‘lib minut, qoldiqni sekund sifatida olamiz. Sonning raqamlarini olishda uch xonali x uchun x // 100 – yuzlar, x // 10 % 10 – o‘nlar, x % 10 – birlar. Dasturni yozishdan oldin kichik son bilan qo‘lda sinab ko‘ring: 7385 sekund 2 soat 3 minut 5 sekund bo‘lishi kerak. Kodni izohlash uchun # belgisidan keyin matn yozish mumkin, Python uni bajarmaydi. Natijani o‘lchov birliklari bilan chiqarishni unutmang.
| Nimani topamiz | Ifoda |
|---|---|
| soat | t // 3600 |
| minut | t % 3600 // 60 |
| sekund | t % 60 |
Maktab kechasida 4500 soniyalik videoning davomiyligi soat, daqiqa va soniyada ko‘rsatilishi kerak edi. Tashkilotchi bo‘lish va qoldiq usulini qo‘llab, vaqtni «1 soat 15 daqiqa» deb aniq yozdi.
Dasturchilar, texnik xodimlar va tahlilchilar katta miqdorni soat, daqiqa yoki boshqa birliklarga bo‘lib ko‘rsatadi.
Boshqa son (masalan, 5400 soniya) uchun soat, daqiqa va soniyani qog‘ozda hisoblang. Bo‘lish va qoldiq amallarini ketma-ket ishlating.
1t = int(input()) 2h = t // 3600 3m = t % 3600 // 60 4s = t % 60 5print(h, m, s)
2 3 5
1x = int(input()) 2a = x // 100 3b = x // 10 % 10 4c = x % 10 5print(a + b + c, a * b * c)
12 42
«Birliklar zanjiri»: guruh narsaning uzunligini santimetrda tanlaydi (masalan, 538 cm) va uni metr va santimetrga ajratadi; so‘ng sonni bir necha marta o‘zgartirib dasturni sinaydi.