Laboratoriya ishi. Suyuqlikning sirt taranglik koeffitsiyentini aniqlash
Ishning g‘oyasi oddiy: sim ramkani suvga tegizib, sekin yuqoriga tortamiz. Ramka suvdan ajralmasdan oldin dinamometr ramkaning og‘irligi F₁ ga qo‘shimcha sirt taranglik kuchini ko‘rsatadi, ya’ni F₂ = F₁ + F. Demak, sirt taranglik kuchi F = F₂ – F₁. Suv sim bilan tegib turgan chiziqning uzunligi l (ingichka sim uchun u ichki va tashqi tomonlarni hisobga olib, ramka perimetrining ikki baravariga yaqin) bo‘lsa, σ = F/l. Tajribani uchburchak, kvadrat va doira ramkalar bilan takrorlab, natijalarning o‘rtachasini olamiz; uni suv uchun jadval qiymati 0,073 N/m bilan solishtiramiz. Ish toza suv va yumshoq dinamometr bilan, o‘qituvchi nazoratida bajariladi; dinamometr shkalasidan oshirib tortmang.
Jadval tuzing: ramka shakli, F₁, F₂, F, l, σ. Uchta ramka bo‘yicha σ ni toping, o‘rtachasini hisoblang va jadval qiymati bilan solishtirib, nisbiy xatoni ayting. Ramka yog‘li bo‘lsa natija nega buzilishini muhokama qiling.