Ho‘llash. Kapillyar hodisalar
Suyuqlik va qattiq jism molekulalari orasidagi tortishish suyuqlik molekulalarining o‘zaro tortishishidan kuchli bo‘lsa, suyuqlik qattiq jismni ho‘llaydi (suv – shisha, sovunli suv – teri); kuchsiz bo‘lsa, ho‘llamaydi (simob – shisha, suv – moyli pat). Ho‘llaydigan suyuqlikning idish devori yonidagi sirti botiq (menisk yuqoriga egilgan), ho‘llamaydiganniki qavariq bo‘ladi. Juda ingichka naylar kapillyarlar deyiladi; ho‘llovchi suyuqlik kapillyarda ko‘tariladi, ho‘llamaydigani pasayadi. Ko‘tarilish to‘xtaganda sirt taranglik kuchi F = σ·2πr suyuqlik ustuni og‘irligi mg = ρ·πr²h·g ga teng, bundan h = 2σ/(ρgr). Radius kichik bo‘lsa, h katta. Kapillyar hodisa o‘simlik tanasida suvning ko‘tarilishida, tuproq namligining bug‘lanishida, poydevorning namlanishida namoyon bo‘ladi; tuproqni yumshatish kapillyarlarni buzib, namni saqlaydi.
Kuzatish: bir stakan rangli suvga qog‘oz salfetka yoki oq mato chetini botiring va suvning yuqoriga ko‘tarilishini kuzating. Qaysi mato tezroq shimadi? Natijani kapillyar hodisa bilan bog‘lang. Faqat suv va oziq-ovqat bo‘yog‘idan foydalaning.