ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 19-hafta

Birinchi norozi mijoz

🎯 Missiya: Norozi mijozga nima deymiz va qaytarish qoidamiz qanday bo‘ladi?

Dushanba

MalikaMahalladagi bir ona yozdi: belanchakning bo‘yog‘i ikki kundan keyin ko‘chibdi. Ovozi xafa.
AnvarJurnalni ochdim: bu Yangi yil buyurtmalaridan, o‘yinchoq bo‘yalgan kunning o‘zida topshirilgan. Demak, bo‘yoq qurib ulgurmagan — aybi bizda.
JasurOna tili: «Bo‘yoq qurimagan edi, ko‘chib ketdi» — bog‘lovchisiz qo‘shma gap. Qismlar faqat ohang va pauza bilan bog‘lanadi. Ma’nosi — sabab va natija.
ZarinaYangi so‘z: — ergashishga arzigan o‘rnak. Biz mijozga halol javob berib, shunday o‘rnak ko‘rsatamiz.
Ona tili

Qulf 1: Birinchi shikoyat

Topshiriq: Qaysi gap bog‘lovchisiz qo‘shma gap?

🔑 Kalit: Shikoyat: belanchak bo‘yog‘i 2 kunda ko‘chgan; o‘yinchoq bo‘yalgan kuni topshirilgan, aybi bizda.

BoboDarslikda: tadbirkorlik daromadi — foyda. Xarajat daromaddan katta bo‘lsa, bu — .
JasurPulni to‘liq qaytarsak, daromad 60 000 ga kamayadi. Dekabrdagi foyda 240 000 edi.
Anvar60 000 : 240 000 = 0,25, ya’ni foydaning 25 foizi. Bitta shikoyat shuncha oladi!
ZarinaYana: ish haqi yalpi va sof bo‘ladi. Soliq ushlanganidan keyin qo‘lga tegadigani — sof ish haqi. Foyda ham hisobdan keyingina «sof» bo‘ladi.
Texnologiya

Qulf 2: Qaytarish va foyda

Topshiriq: Pulni to‘liq qaytarsak, dekabr foydasining qancha qismi ketadi?

🔑 Kalit: To‘liq qaytarish 60 000 so‘m: dekabr foydasi 240 000 ning 25% i.

Seshanba

JasurHar buyurtmaga kod beramiz: kod = "BEL-014". len(kod) → 7, chunki defis ham belgi.
MalikaIndeks 0 dan boshlanadi: kod → "BEL", kod → "014". Birinchisi mahsulot, ikkinchisi tartib raqami.
ZarinaQoida matnini chiqarish uchun \n yangi qatorga o‘tkazadi: print("1) 7 kun\n2) ta’mir"). Chiziq uchun "=" * 20.
AnvarSatrlarni + bilan ulaymiz: "BEL" + "-" + "014". Bo‘sh joyni o‘zimiz qo‘yamiz.
Informatika

Qulf 3: Buyurtma kodi

Topshiriq: len("BEL-014") nechaga teng?

JasurTa’mirdan keyin o‘yinchoq ramasi to‘g‘ri burchakli bo‘lishi kerak. Algebra: sin²α + cos²α = 1. Agar cosα = 3/5 va burchak birinchi chorakda bo‘lsa, sinα = 4/5.
ZarinaTangens: tgα = sinα : cosα = 4/3. Yana 1 + tg²α = 1 : cos²α: 1 + 16/9 = 25/9 = 1 : (9/25) ✓.
AnvarGeometriya: uchburchakni burchaksiz sinflaymiz. Eng uzun tomon a bo‘lsin. b² + c² = a² bo‘lsa, to‘g‘ri burchakli; ortiq bo‘lsa, o‘tkir; kam bo‘lsa, o‘tmas.
MalikaRamaning uchburchak qismi: 6, 8, 10 sm. 36 + 64 = 100 — to‘g‘ri burchak. Kosinuslar teoremasi: cos90° = 0, Pifagor teoremasiga o‘tadi.
AlgebraGeometriya

Qulf 4: Burchakni o‘lchamasdan

Topshiriq: Tomonlari 6, 8 va 10 sm bo‘lgan uchburchak qanday?

Chorshanba

ZarinaFizika: suyuqlik qattiq jismni ho‘llasa, uning ustida yoyiladi. Ho‘llamasa, yoyilmaydi: suv va yog‘li pat kabi.
BoboDemak, taxta changli yoki yog‘li bo‘lsa, bo‘yoq yaxshi yopishmaydi. Silliqlab, artib, so‘ng bo‘yash kerak.
JasurSirt tarangligi: F = σ·l. Suvning σ si 20 °C da 0,073 N/m, sovunli suvniki 0,04.
AnvarKimyo: ohaktosh, bo‘r va marmar — CaCO₃; gips — CaSO₄·2H₂O. Kalsiyning tashqi qavatida ikkita s-elektron, birikmalarda oksidlanish darajasi +2.
MalikaTuzatish: silliqlash, artish, qayta bo‘yash — bo‘yash 1,5 soat, quritish uchun bir kun.
FizikaKimyo

Qulf 5: Bo‘yoq nega ko‘chdi?

Topshiriq: Qaysi suyuqlik qattiq jismni ho‘llamaydi?

🔑 Kalit: Sabab: bo‘yoq qurimasdan topshirilgan; tuzatish: silliqlash va qayta bo‘yash 1,5 soat.

Malikaning oyisiHuquq: davlat hokimiyati uch tarmoqqa bo‘lingan: qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud. Ular bir-birini cheklaydi.
JasurBu bizga ham to‘g‘ri keladi: shikoyat bo‘yicha qarorni o‘yinchoqni yasagan kishi emas, ikki kishi qabul qiladi.
ZarinaIngliz tili: The UK is a constitutional monarchy: the monarch is head of state, but Parliament and the Prime Minister govern.
Anvar«The» artikli yagona narsa bilan ishlatiladi: the monarch, the Palace, the Parliament.
Konstitutsiyaviy huquq asoslariIngliz tili

Qulf 6: Kim hal qiladi?

Topshiriq: Nega qaror ikki kishi tomonidan qabul qilinadi?

Payshanba

AnvarIqtisod: QQS va aksiz — egri soliqlar. Ular narxga qo‘shiladi va oxirida xaridor to‘laydi. Darslikka ko‘ra QQS stavkasi 12%.
JasurShartli misol: 100 000 so‘mlik tovarga 12% QQS — 12 000, jami 112 000. Aksiz esa benzin kabi tovarlardan olinadi.
ZarinaShikoyatni hal qilishning uch yo‘li: pulni qaytarish — 60 000; yangisini yasab almashtirish — 42 000 material va 3 soat; tuzatish — 1,5 soat.
MalikaGeografiya: Osiyo — eng katta qit’a, maydoni taxminan 44 million km², aholisi taxminan 4,8 milliard, insoniyatning deyarli 60%. Janubi-sharqda qalay zahiralari eng katta.
Iqtisodiy bilim asoslariGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)

Qulf 7: Soliq va Osiyo

Topshiriq: 100 000 so‘mga 12% QQS qo‘shilsa, jami qancha?

🔑 Kalit: Uch yo‘l: qaytarish 60 000; almashtirish 42 000 + 3 soat; tuzatish 1,5 soat.

ZarinaBiologiya: replikatsiyada DNK zanjirlari ajraladi va har biriga komplementar zanjir quriladi. Genetik kodda 3 nukleotid — bitta kodon.
AnvarMasala: bitta glyukoza to‘liq parchalansa, 2 + 36 = 38 ATF beradi. Kislorodsiz bosqichda esa faqat 2 ATF.
JasurJahon tarixi: Avstriya-Vengriya 1867-yilda ikki tomon kelishuvidan paydo bo‘lgan. Tashqi ishlar, harbiy va moliya vazirliklari umumiy bo‘lgan.
MalikaKelishuvda nima umumiy, nima alohida ekani aniq yozilgan. Bizning qoidamizda ham shunday bo‘lishi kerak.
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)Jahon tarixi

Qulf 8: Tanaffus: sonlar va shartnomalar

Topshiriq: To‘liq parchalangan bitta glyukoza necha ATF beradi?

Juma

MalikaAdabiyot: Oybek (Muso Toshmuhammad o‘g‘li) 1905-yil 10-yanvarda Toshkentning Govkush mahallasida tug‘ilgan, 1968-yilgacha yashagan.
AnvarO‘zbekiston tarixi: 1873-yilda Xiva yurishi va Gandimiyon shartnomasidan keyin Amudaryoning o‘ng qirg‘og‘idagi qoraqalpoq yerlari Rossiya imperiyasiga qo‘shilgan.
ZarinaRus tili: o‘rin ergash gapi «где, куда, откуда» bilan: «Мы остановились там, где начинался парк».
JasurYo‘nalishda: «Мы пошли туда, куда указывал путеводитель». Bosh gapda «там, туда, оттуда» keladi.
MalikaQoidani ham shunday aniq yozamiz: qayerda, qachon, kimga.
AdabiyotO‘zbekiston tarixiRus tili

Qulf 9: Sana, joy va muallif

Topshiriq: Qaysi so‘z to‘g‘ri: «Мы пошли …, куда указывал путеводитель»?

MalikaUch qoida: A — istalgan sabab bilan, istalgan vaqtda pulni qaytaramiz. B — bir oylik kafolat ichida bizning aybimiz bilan kelgan shikoyatni 7 kun ichida tuzatamiz yoki almashtiramiz, bo‘lmasa pul qaytaramiz. C — qaytarish yo‘q.
JasurA har bir shikoyatga 60 000, ya’ni dekabr foydasining 25% i. Bunday xarajatga tayyor emasmiz.
ZarinaC esa mijozni aldaydi: bizning aybimiz bo‘lsa, buni to‘g‘rilash kerak. Halollik biznesning asosi.
AnvarB: tuzatish 1,5 soat, almashtirish 42 000 va 3 soat. Qoida «Agar aybimiz bo‘lsa, tuzatamiz» deb yoziladi. Mijozning aybi bo‘lsa, tuzatish tannarx bahosida.
Birinchi shikoyatga B ni qo‘llaymiz: belanchakni olib, qayta bo‘yab, 3 kundan keyin qaytaramiz va uzr so‘raymiz.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 10: Qaytarish qoidasi

Topshiriq: Qaysi kalit A qoidani rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 13 yulduz

Jamoa hisoboti

Qaytarish qoidasi: avval tuzatish, keyin pul

Muammo: birinchi shikoyat: belanchak bo‘yog‘i 2 kunda ko‘chdi, aybi bizda. To‘liq qaytarish 60 000 so‘m, ya’ni dekabr foydasining 25%; almashtirish 42 000 va 3 soat; tuzatish 1,5 soat. Qoida B: bir oylik kafolat ichida bizning aybimiz bilan kelgan shikoyatni 7 kun ichida tuzatamiz yoki almashtiramiz, imkon bo‘lmasa pulni qaytaramiz. Keyingi qadam: do‘kon uchun rasm va qisqa matn.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Shikoyat: belanchak bo‘yog‘i 2 kunda ko‘chgan; o‘yinchoq bo‘yalgan kuni topshirilgan, aybi bizda.
  2. To‘liq qaytarish 60 000 so‘m: dekabr foydasi 240 000 ning 25% i.
  3. Sabab: bo‘yoq qurimasdan topshirilgan; tuzatish: silliqlash va qayta bo‘yash 1,5 soat.
  4. Uch yo‘l: qaytarish 60 000; almashtirish 42 000 + 3 soat; tuzatish 1,5 soat.

Yulduzli savollar

  1. 60 000 : 240 000 = ?

  2. sin²α + cos²α nimaga teng?

  3. O‘ylab ko‘r: nega B qoidada 7 kunlik muddat qo‘yildi?

Hikoyadagi darslar