Issiqlik dvigatellari va ularning FIK

Har qanday issiqlik dvigateli uchta qismdan iborat: T₁ temperaturali isitkich (Q₁ issiqlik beradi), ishchi jism (odatda gaz) va T₂ < T₁ temperaturali sovitkich (Q₂ issiqlikni oladi). Ishchi jism holati takrorlanuvchi sikllarda o‘zgaradi: isitkichdan Q₁ oladi, ish bajaradi va qolgan Q₂ ni sovitkichga beradi. Foydali ish A = Q₁ – Q₂, FIK esa η = A/Q₁ = (Q₁ – Q₂)/Q₁ (·100 %). Sovitkichga albatta issiqlik beriladi (ikkinchi qonun), shuning uchun har doim η < 1. Fransuz muhandisi S. Karno ideal dvigatel sikli – ikkita izoterma va ikkita adiabatadan iborat Karno sikli – uchun eng katta FIK ni topdi: η_max = (T₁ – T₂)/T₁ (T kelvinda). FIKni oshirish uchun isitkich temperaturasini ko‘tarish, sovitkichniki pasaytirish kerak; T₁ = T₂ bo‘lsa, dvigatel ish bajara olmaydi.