«Farhod va Shirin»: Farhodning tug‘ilishi va tarbiyasi
«Farhod va Shirin» – «Xamsa»ning ikkinchi dostoni, ishqiy-sarguzasht mavzuda, hajmi 5782 bayt, aruzning hazaji musaddasi mahzuf vaznida yozilgan. Navoiy uni «shavq dostoni» deydi, chunki unda poklovchi, ezgulikka yetaklovchi, oxir-oqibat Yaratganga ulashadigan ishq kuylanadi. Oldingi xamsachilarda markaziy qahramon shoh Xusrav edi, Navoiy esa uni komillikdan yiroq, toj-taxtni sevgidan ustun qo‘yuvchi deb bilib, Farhodni bosh qahramon qildi. Doston Chin xoqonining farzandsizligi tasviri bilan boshlanadi: u ko‘p xayriya qilib, Alloh bergan o‘g‘lini ko‘rgach, xalqqa uch yillik soliqni ham kechadi. Chaqaloqning ismi ishq bilan bog‘liq besh so‘zdan – firoq, rashk, hajr, oh, dard – olingan harflardan tuzilib, «Farhod» bo‘lgan. Farhod uch oyda savod chiqaradi, bir yilda Qur’onni yod oladi, o‘n yoshida yigirma yoshli yigitday kuchga to‘ladi; pok ko‘ngilli, pok so‘zli bo‘lsa-da, o‘n to‘rt yoshida g‘amgin va dard ichida edi.
| Belgi | Qiymati |
|---|---|
| tartibi | «Xamsa»ning 2-dostoni |
| hajmi | 5782 bayt |
| vazni | hazaji musaddasi mahzuf |
| Navoiycha nomi | shavq dostoni |
Maktab kechasida o‘quvchi tanishtiruvda kimdir haqida gapiradi: u qayerda tug‘ilgan, qanday o‘sgan, nima qilgani bilan mashhur. Hayot yo‘lini bilgan tinglovchi ishni yaxshiroq tushunadi.
Ma’ruzachilar, jurnalistlar va muzey yo‘riqchilari muallif hayoti haqida qisqa ma’lumot berib, uning asarini tushuntiradi.
Bir tanish odam haqida uch gapda tanishtiruv ayting: kim, nima bilan shug‘ullanadi, nimasi bilan yoqimli.
Farhod ismining hosil bo‘lishini doskada ko‘rsating: besh so‘zni yozing, ularning bosh harflarini tanlab, ismni yig‘ing. Keyin o‘z ismingiz ma’nosini aytib bering.