Ruhiyat tahlili va Abdulla Oripov

Darslikka ko‘ra, ruh juda murakkab tushuncha: unga oid narsalarni bilish qiyin, ularni ko‘ngil bilan tuyish mumkin. Yozuvchi o‘tmishdagi voqeani aytibgina qolmaydi, balki shu voqeani boshdan kechirgan odamlar nimani his qilganini ko‘rsatadi. Voqealar vaqt o‘tishi bilan eskirishi mumkin, ammo insonning ruhiy xususiyatlari eskirmaydi, shu sabab asarda ruhiyat tasviriga katta e’tibor beriladi. Shunday tasvir bo‘lmasa, qiziqarli voqea ham asarni qimmatli qilolmaydi. «Ulug‘bek xazinasi»da har bir personajning ishi va so‘zi uning ruhiy holatiga mos: yovuz va shuhratparast Abdullatifga ham otasiga qarshi borish oson bo‘lmaydi, otaning ham, o‘g‘ilning ham ruhiyati ishonarli ko‘rsatilgan. Alpomishda esa Oybarchinning achchiq gaplari bahodir ruhini ostin-ustun qilib, uni kuchga to‘ldirgan.