☰ Mundarija · Adabiyot

Omon Matjon: hayoti va she’rlari

Darslar 40–41 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinfi uchun darslik. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri. «O‘zbekiston» NMIU, Toshkent, 2019
40

Omon Matjon

Darslik: 229–230-betlar
MaqsadOmon Matjonning hayot yo‘li (1943-yilda tug‘ilgan) va ijodiy faoliyatini asosiy sanalar bilan so‘zlab berish.
Yangi so‘zlar
Omon Matjon · Omon MatjonXorazm · Khorezm«Ochiq derazalar» · “Ochiq derazalar” (first book, 1970)zamonaviy she’riyat · modern poetry
Tushuntirish

Omon Matjon 1943-yil 14-fevralda Xorazm viloyati Gurlan tumanidagi Bog‘olon qishlog‘ida tug‘ilgan. Otasi qishloq pochta bo‘limi boshlig‘i bo‘lgan, shu sabab uyda non bo‘lmasa ham gazeta-jurnal topilgan; onasi Omon go‘dak ekanida vafot etgan. U uchinchi sinfda she’r va ertak yozgan, ilk she’ri 1958-yil 15-martda Yangibozor tuman gazetasida chiqqan. O‘n olti yoshida maktabni bitirgach, otasining istagi bilan Aloqa institutiga topshirgan, lekin kira olmagan; keyin Samarqand universitetining filologiya fakultetiga kirgan. Harbiy xizmatda katta kutubxonadagi deyarli barcha asarlarni o‘qib chiqqan va har kuni kamida bitta she’r yozgan; uning she’rlari «Sharq yulduzi»ning 1965-yil 5-sonida bosilgan. Birinchi kitoblaridan «Ochiq derazalar» 1970-yilda chiqqan; jami o‘ttizga yaqin kitobi bor, jumladan «Yonayotgan daraxt», «Seni yaxshi ko‘raman», «Qush yo‘li», «Ardaxiva». U nashriyotda muharrir, «Yoshlik» jurnali bosh muharriri, «Cho‘lpon» nashriyoti direktori bo‘lgan va 1993-yilda «O‘zbekiston xalq shoiri» unvoniga sazovor bo‘lgan.

Namunalar
Misol: askarlikdagi «har kuni bitta she’r» odati – mashq va intizomning yaxshi namunasi. Shoir uchun yozuv ko‘nikmasi doimiy mehnat bilan o‘sadi.
Misol: Matjonning tarjimai holida Xorazm yurti bilan bog‘liqlik ko‘rinadi: u tug‘ilgan joy, so‘z boyligi va afsonalari she’rlariga kirib boradi. Shuning uchun uni Xorazm vohasi shoiri deb ham atash mumkin.
Sinfda faoliyat

Matjon hayotidagi uch bosqichni (bolalik, o‘qish, ijod) aniqlab, har biriga 1–2 sana yozing va qisqa izoh qo‘shing.

Mashq
1
Omon Matjon qayerda va qachon tug‘ilgan?
2
Uning ilk she’ri qachon va qayerda bosilgan?
3
Matjon 1993-yilda qanday unvon olgan?
4
Nima uchun askarlik yillari uning shoirlik yo‘lida muhim bo‘lgan?