☰ Mundarija · Adabiyot

Odil Yoqubov va «Ulug‘bek xazinasi»

Darslar 33–34 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinfi uchun darslik. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri. «O‘zbekiston» NMIU, Toshkent, 2019
33

Odil Yoqubov

Darslik: 183–184-betlar
MaqsadOdil Yoqubovning hayot yo‘li va ijodini (1926–2009) asosiy sanalar va asarlar bilan so‘zlab berish.
Yangi so‘zlar
Odil Yoqubov · Odil Yoqubovqissa · novellamuxbir · correspondentAtamashunoslik qo‘mitasi · Terminology Committee
Tushuntirish

Odil Yoqubov o‘zbek adabiyotining yetakchi yozuvchilaridan biri. Hujjatlarda uning 1926-yil 20-oktabrda Turkiston viloyatining Qarnoq qishlog‘ida tug‘ilgani yozilgan, darslikda esa aslida 1927-yilda dunyoga kelgani aytiladi; ko‘pchilik manbalarda 1926–2009-yillar ko‘rsatiladi. Otasi Egamberdi Yoqubov ma’sul lavozimlarda ishlagan va 1937-yilda qamalgach, qaytmagan. Yoqubov 1944-yilda maktabni bitirib, 1945-yilda o‘n yetti yoshida ko‘ngilli bo‘lib urushga ketdi: Uzoq Sharqda xizmat qildi, Gobi cho‘lini piyoda bosib o‘tib, Yaponiyaga qarshi janglarda qatnashdi va 1950-yilda uyga qaytdi. 1951–1956-yillarda O‘rta Osiyo davlat universitetining filologiya fakultetida rus tili va adabiyoti bo‘limida o‘qidi, keyin Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi, «Literaturnaya gazeta»ning muxbiri, «O‘zbekiston adabiyoti va san’ati» haftaligining bosh muharriri bo‘ldi. 1989–1996-yillarda Yozuvchilar uyushmasi raisi, 1996–2004-yillarda Atamashunoslik qo‘mitasi raisi bo‘lgan. 2009-yil 21-dekabrda Toshkentda vafot etdi. Ilk asari «Tengdoshlar» qissasi 1951-yilda bosildi; keyin dramalar, qissalar va «Er boshiga ish tushsa», «Diyonat», «Ulug‘bek xazinasi», «Ko‘hna dunyo», «Oqqushlar, oppoq qushlar», «Adolat manzili», «Osiy banda» romanlarini yozdi.

Namunalar
Misol: Yoqubovning tarjimai holida ikki sana uchraydi – hujjatdagi 1926 va darslikdagi 1927. Ma’lumotnomalarning ko‘pchiligi hujjatdagi sanaga tayanib, «1926–2009» deb yozadi; tarjimai hol manbalarini taqqoslash shunday holatlarda foydali.
Misol: yozuvchi avval qissa va dramalar, so‘ng romanlar yozgan. Janrlar tartibi uning ijodiy o‘sishini ko‘rsatadi: kichik janrlardan yirik janrga o‘tish.
Sinfda faoliyat

Yoqubovning hayotini «urush – o‘qish – kasb – rahbarlik» to‘rt bosqichga bo‘lib, har biriga bittadan sana yozing va juftlikda tekshiring.

Mashq
1
Yoqubov qachon vafot etgan?
2
Uning ilk asari qaysi va qachon bosilgan?
3
Yoqubovning ikkita romanini ayting.
4
Nima uchun darslik tug‘ilgan yil uchun ikki xil sanani keltiradi?