☰ Mundarija · Adabiyot

«Hamlet» fojiasi to‘g‘risida

Darslar 49 · 1 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinfi uchun darslik. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri. «O‘zbekiston» NMIU, Toshkent, 2019
49

«Hamlet» fojiasi to‘g‘risida

Darslik: 325–328-betlar
Maqsad«Hamlet» fojiasining asosiy mavzusini, Hamlet obrazining xususiyatlarini va uning ikkilanishi sabablarini darslikdagi talqin asosida tushuntirish.
Yangi so‘zlar
ezgulik va yovuzlik · good and evilgumanist (insonparvar) · humanistikkilanish · hesitationUyg‘onish davri · the Renaissance
Tushuntirish

Darslik «Hamlet»da ezgulik bilan yovuzlik, xiyonat bilan sadoqat, jinoyat bilan jazo o‘rtasidagi kurash tasvirlangan, deydi. Shekspir ham o‘z davrining insonparvarlari singari insonni mukammal va mukarram ko‘rishni istagan. Klavdiy hokimiyatga intilib akasini o‘ldiradi, bir oy ichida uning beva xotiniga uylanadi – manfaatparastlik tobora ko‘proq narsa talab qiladi. Yovuzlik o‘rgimchak to‘riga o‘xshaydi: u faqat qurbonni emas, o‘zini ham domiga tortadi. Hamlet samimiy, o‘ychil, o‘ziga talabchan yigit; arvohning gapiga qaramay, xato qilib begunohni jazolashdan va nohaq qon to‘kishdan qo‘rqadi. Shu sabab u shoshmaydi, dalil izlaydi, ammo ayni paytda o‘zini sustkashlikda ayblab qiynaladi. Darslik uni tavakkalchi jangchi emas, fikr odami, Uyg‘onish davrining insonparvar vakili deb baholaydi.

Namunalar
Misol: Hamlet Rozenkrans va Gildensternning josus ekanini sezadi va Daniyani «zindon» deydi. Bu uning faqat shaxsiy g‘amini emas, mamlakatdagi adolatsizlikni ham ko‘rishini bildiradi.
Misol: aktyorlar orqali Klavdiyni sinash – qasos olishning oqilona yo‘lini izlash. Darslik buni Hamletning donoligi belgisi deb biladi.
Sinfda faoliyat

Hamletning ikkita xislatini (masalan, samimiylik, o‘ychanlik) tanlab, har biriga asarning bittadan epizodini bog‘lang; so‘ng «Hamlet qo‘rqoqmi?» savoliga 4–5 gapli javob yozing.

Mashq
1
Darslikka ko‘ra, «Hamlet»da qanday kuchlar kurashi tasvirlangan?
2
Klavdiy taxtni egallagach yana nima qiladi?
3
Hamlet qasosni nima uchun kechiktiradi?
4
Nima uchun darslik Hamletni Uyg‘onish davrining insonparvar vakili deydi?