ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Poyga, yoy va kurash

Darslar 7 · 1 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinfi uchun darslik. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri. «O‘zbekiston» NMIU, Toshkent, 2019
7

«Alpomish»: poyga, yoy tortish va kurash

Darslik: 34–45-betlar
MaqsadPoyga, yoy tortish va kurash sinovlarining borishini hamda qalmoqlarning nomardligi bilan Alpomish va Qorajon mardligini taqqoslab tushuntirish.
Yangi so‘zlar
Boychibor · Boychibor (Alpomish’s horse)yoyandoz · archerkurash · wrestlingmubolag‘a · exaggeration
Tushuntirish

Poygada beshyuz otdan to‘rt yuz to‘qson to‘qqizi qalmoqlarniki, beshyuzinchisi Boychibor edi; Alpomish o‘rniga unga do‘sti Qorajon minadi. Yo‘lda Ko‘kaldosh boshliq qalmoqlar nomardlik qiladi: Qorajonni Boboxon tog‘ida bog‘lab tashlaydi, Boychiborning tuyog‘iga mix qoqadi. Alpomishning homiysi Rajabxo‘ja piri ularni ozod qiladi, Boychibor to‘rt yuz oltmish otni ortda qoldiradi va Barchinning «qur-hayt» degan ovozini eshitib, Ko‘kaldoshning Ko‘kdo‘nanidan ham o‘tib, birinchi bo‘lib yetib keladi. Yoy tortishda qalmoqlarning o‘qi nishonga yetmaydi, Ko‘kaldoshning yoyi sinadi, Alpomishning o‘qi esa nishonga to‘g‘ri boradi; ming qadamdan tanga urish sinovida ham u yagona g‘olib bo‘ladi. Kurashda Qorajon Ko‘kaldoshdan boshqa barcha alplarni yengadi, ertasi kuni esa Alpomish bilan Ko‘kaldosh maydonga tushadi; Barchinning achchiq so‘zi Alpomishda g‘ayrat uyg‘otadi va u Ko‘kaldoshni osmonga uloqtirib, halok qiladi. Qirq kunlik to‘y-marosimdan keyin el yurtga qaytishga tayyorlanadi, Boysari esa yolg‘iz qoladi.

SinovNatija
poyga?
yoy tortish?
ming qadamdan tanga?
kurash?
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab musobaqasida bir jamoa qoidani buzib g‘alaba qozonmoqchi bo‘ladi, ikkinchisi esa adolat bilan o‘ynaydi. Tomoshabinlar kim halol o‘ynaganini darrov sezadi.

Kim ishlatadi

Hakamlar, murabbiylar va sport sharhlovchilari adolatli o‘yin va qoidabuzarlikni ajratib baholaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun biror o‘yin yoki ishda qoidani buzmaslik uchun nimalarni qilganingizni eslang.

Namunalar
Misol: baxshi poyga tasvirida otlarning yugurishini ko‘rsatish uchun qisqa, tez misralardan foydalanadi – bu harakatning shiddatini beradi. Ko‘kaldosh bilan Alpomishning kurashi esa mubolag‘a bilan beriladi: raqib osmonga uchib ketadi.
Misol: qalmoqlar kuchda Alpomishdan qolishmasa ham, mix qoqib, bog‘lab hiyla ishlatadi; shu bois g‘alaba halol yo‘l bilan erishilgan deb bo‘lmaydi. Alpomish va Qorajon esa sinovlarga ochiq maydonda chiqadi.
Sinfda faoliyat

Dostondagi to‘rt sinovni «halol – nohalol» jadvaliga joylashtiring: har bir sinovda kim qanday yo‘l tutdi? Natijani sinfda muhokama qiling.

Mashq
1
Poygada Boychiborga kim minib chiqdi va nima uchun?
2
Qalmoqlar poygada qanday nomardlik qilishdi?
3
Yoy tortish va nishon urishda kim g‘olib bo‘ldi?
4
Barchinning achchiq so‘zi Alpomishga nega bunchalik kuchli ta’sir qildi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliLoyihamiz nomi va logotipiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →