ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Halima Xudoyberdiyeva

Darslar 42 · 1 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinfi uchun darslik. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashri. «O‘zbekiston» NMIU, Toshkent, 2019
42

Halima Xudoyberdiyeva

Darslik: 239–246-betlar
MaqsadHalima Xudoyberdiyevaning hayot yo‘li (1947–2018) va ijodini bayon qilish, «Dorilomon kunlar keldi...», «Begim, sizni tabiat…» va «Shunchaki» she’rlarining mazmunini izohlash.
Yangi so‘zlar
shoira · woman poetlirik qahramon · lyrical hero«Muqaddas ayol» · “Muqaddas ayol” (1990 prize-winning collection)samimiy tuyg‘u · sincere feeling
Tushuntirish

Halima Xudoyberdiyeva 1947-yil 17-mayda Sirdaryo viloyatining Boyovut tumanida bog‘bon oilasida tug‘ilgan. Onasi u ikki yoshga to‘lganda vafot etgan, uni xolasi Qarshigul tarbiyalagan. Maktabdan keyin Toshkent davlat universitetida o‘qib, 1972-yilda jurnalistika fakultetini bitirgan, 1975–1977-yillarda Moskvadagi Oliy adabiyot kursida tahsil olgan. Birinchi to‘plami «Ilk muhabbat» 1969-yilda, talabaligida chiqqan; keyin «Oq olmalar», «Chaman», «Suyanch tog‘larim», «Issiq qor», «Muqaddas ayol», «Yuragimning og‘riq nuqtalari», mustaqillik yillarida «Bu kunlarga yetganlar bor» va «Turkiston onasi» nashr etilgan. «Muqaddas ayol» uchun 1990-yilda Respublika davlat mukofotini olgan, 1991-yilda «O‘zbekiston xalq shoirasi» unvoniga sazovor bo‘lgan; «Saodat» jurnaliga taxminan o‘n yil bosh muharrirlik qilgan. U 2018-yil 17-avgustda Toshkentda vafot etgan. «Dorilomon kunlar keldi...»da farzand onasini bahor kelganda g‘am-g‘ussadan qutulib hayotdan quvonishga chorlaydi. «Begim, sizni tabiat…»da qiz sevgan yigitga murojaat qilib, sadoqat va g‘ururi haqida gapiradi. «Shunchaki»da lirik qahramon hamma ishni astoydil qilishni istaydi: shunchaki yozish shoir uchun o‘lim, deydi.

1947Boyovutda tug‘ildi1969«Ilk muhabbat»1972universitetni bitirdi1975–77Moskvada kurs2018vafot etdi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf rahbari «Kayfiyating qanday?» deb so‘raganda o‘quvchi «yomg‘irdan keyingi havodek toza» deb javob beradi. Bitta tasvir uzun tushuntirishdan ko‘ra aniqroq ta’sir qiladi.

Kim ishlatadi

Shoirlar, kundalik yuritadiganlar va psixologlar his-tuyg‘ularni oddiy so‘zlarda ifodalashni tavsiya qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugungi kayfiyatingizni bitta tasvir bilan ayting: masalan, ob-havo yoki rang bilan.

Namunalar
Misol: «Begim» deb murojaat qilish – milliy va samimiy ohang beradi; darslikka ko‘ra, eski davrlarda qiz yigitni, ayol turmush o‘rtog‘ini hurmat bilan shunday atagan.
Misol: «Shunchaki» she’rida «shunchaki» so‘zining qaytarilishi – takror. Har bandda shu so‘z inkor bilan keladi va astoydil yashash, yozish talabini kuchaytiradi.
Sinfda faoliyat

Uch she’rning har biri uchun lirik qahramon kim va kimga murojaat qilayotganini aniqlab, bitta jumlada yozing (she’rdan satr ko‘chirmay).

Mashq
1
Halima Xudoyberdiyeva qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Uning birinchi to‘plami qaysi va qachon chiqqan?
3
«Dorilomon kunlar keldi...» she’rida lirik qahramon onasiga nima deydi (mazmunan)?
4
«Shunchaki yozmoq shoirga o‘lim» fikri shoira ijodiy qarashi haqida nima deydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahorgi yangi mahsulotHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →