Chingiz Aytmatov
Chingiz Aytmatov 1928-yil 12-dekabrda Qirg‘izistonning Talas vodiysidagi Shakar ovulida tug‘ilgan. Otasi To‘raqul o‘qimishli tashkilotchi bo‘lib, savodsizlikni tugatish ishlarida ishlagan; 1937-yilda uni sho‘ro hukumati qamab, yo‘q qilgan, oilaga og‘ir kunlar tushgan. Chingiz urush yillarida o‘n to‘rt yoshidayoq qishloq kengashi kotibi, so‘ng soliq yig‘uvchi va hisobchi bo‘lib ishlagan. U zooveterinariya texnikumida, so‘ng Qishloq xo‘jalik institutida o‘qib (1953), zootexnik bo‘lgan, shu bilan birga rus va qirg‘iz tillari o‘rtasida tarjima qilib, maqola yozgan. 1956–1958-yillarda Moskvadagi Oliy adabiyot kursida o‘qigan; 1957-yilda «Yuzma-yuz», 1958-yilda «Jamila» qissalari chop etilgan. Keyinchalik jurnal muharriri, muxbir, kinematografiya kengashi raisi bo‘lib ishlagan, 1991-yildan Lyuksemburg va Belgiyada elchi bo‘lgan; 2008-yil 10-iyunda 79 yoshida vafot etgan (darslikda «sakson yoshida» deyilgan, lekin u 80 yoshga to‘lmagan edi). «Birinchi muallim», «Alvido, Gulsari», «Oq kema» qissalari va «Asrga tatigulik kun», «Qiyomat», «Kassandra tamg‘asi», «Tog‘lar qulaganda» romanlari uni jahonga tanitgan; asarlari 191 tilga o‘girilgan.
Aytmatov hayotidan 1928, 1937, 1953, 1956–1958, 1957–1958, 1991 va 2008 sanalarini jadvalga joylashtirib, har biriga bitta voqeani yozing.