☰ Mundarija · Rus tili

A. G. Aleksin va Ya. V. Smelyakov

Darslar 38–39 · 2 ta dars · M. E. Rojnova, U. T. Yaminova. Rus tili, 8-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
39

Ya. V. Smelyakov: hayoti. «Хорошая девочка Лида» she’ri

Darslik: 149–151-betlar
MaqsadYa. V. Smelyakov hayoti bilan tanishish; «Хорошая девочка Лида» she’rini ifodali o‘qish va mazmunini aytish; she’rni Aleksin hikoyasi bilan solishtirish.
Yangi so‘zlar
qiz bola · девочкаsevgi · любовьism · имяyulduz turkumi · созвездие
Tushuntirish

Ya. V. Smelyakov 1913-yil 8-yanvarda Lutsk shahrida (Ukraina) temiryo‘lchi oilasida tug‘ilgan. Ikki yoshida oila onasining vatani Voronejga ko‘chgan; bolaligi qishloqda o‘tgan. Voronejda mehnat maktabida o‘qigan, Lermontov va Yesenin asarlari bilan tanishgan; o‘n yoshidan she’r yoza boshlagan. 1924-yilda Moskvaga kelgan, poligrafiya maktabini tugatib, bosmaxonada ishlagan; dastlabki ish kunlarida unga o‘zining «Работа и любовь» she’riy to‘plamini terish topshirilgan. She’rlari hayot, mehnat va ijod haqida mulohazalardir; maqolalar yozgan, ukrain, belarus va boshqa tillardan tarjima qilgan. Mashhur she’rlari: «Если я заболею…», «Хорошая девочка Лида», «Любка», «Милые красавицы России». U 1972-yil 27-noyabrda vafot etgan va Moskvada dafn etilgan.

Namunalar
She’rning birinchi yarmi: janubiy shaharchadagi oddiy ko‘chada Lida ismli maktab o‘quvchisi qiz yashaydi. Shoir bir necha yorqin tafsilot (o‘rilgan sochlar, gulli ko‘ylak, sepkillar) bilan chegaralanadi, to‘liq portret bermaydi: o‘quvchi uni o‘zi tasavvur qiladi. Qo‘shnilar ham uni mehr bilan kuzatadi.
Ikkinchi yarmi: Lidaning nimasi yaxshi ekanini ro‘paradagi uyda yashovchi bola biladi — u qizni astoydil sevadi va uning ismini yo‘lakka yozib qo‘ygan. Shoir bu sevgini buyuk shoirlarning sevgisiga tenglashtiradi va bola ulg‘ayib, Lidaning ismini butun dunyoga, hatto osmonga yozishini orzu qiladi.
Sinfda faoliyat

«Ikki asar». Aleksin hikoyasi va Smelyakov she’ri o‘rtasida umumiy tomonlarni (birinchi sevgi, uyatchanlik) toping va uch gapda yozing.

Mashq
1
Smelyakov qayerda va qachon tug‘ilgan?
2
Lida qayerda yashaydi?
3
Bola nima qiladi?
4
Muallif nima uchun Lidaning portretini bermaydi?