S. A. Yesenin: hayoti va tabiat she’rlari
S. A. Yesenin 1895-yil 3-oktabrda Ryazan guberniyasidagi Konstantinovo qishlog‘ida dehqon oilasida tug‘ilgan. Qishloq maktabi va cherkov-sinf maktabini tugatgan. 1912-yilda Moskvaga ko‘chgan, bosmaxonada ishlagan, adabiy-musiqiy to‘garak va xalq universiteti ma’ruzalariga qatnashgan. Dastlabki she’rlari 1914-yilda Moskva jurnallarida chiqqan; 1915-yildan Petrogradda yashagan va tez orada «dehqon shoiri» shuhratini olgan. 1919–1921-yillarda ko‘p sayohat qilgan, 1921-yilda Toshkent, Buxoro va Samarqandda bo‘lgan. 1922–1923-yillarda Germaniya, Fransiya, Italiya, Kanada va AQShga borgan; vatanga qaytgach, tug‘ilgan Konstantinovoga tez-tez kelib turgan. U ijodida rus kishisining ma’naviy go‘zalligini, rus tabiatining betakrorligini ko‘rsatgan, o‘zi haqida «Men qishloqning oxirgi shoiriman» degan. Yesenin 1925-yil 28-dekabrda fojiali halok bo‘lgan.
| tabiat tasviri | odamga xos fe’l |
|---|---|
| ветер | поёт |
| туча | хмурится |
| солнце | улыбается |
| трава | дремлет |
Tabiat bog‘ining rus tilidagi e’lonida shunday yozilgan edi: «Лес просыпается, а ручей уже поёт». Jonlantirish matnni yorqin qildi va o‘quvchi bog‘ga borishni xohladi.
Reklama yozuvchilari, bolalar yozuvchilari va ob-havo boshlovchilari tabiatni odamga o‘xshatib, jonli tasvirlaydi.
Biror narsa yoki ob-havoga insonga xos harakat bering va rus tilida o‘zingizning gapingizni yozing, masalan: «Дождь шепчет на крыше.» Lekin o‘zingiznikini o‘ylab toping.
«Tabiat tirildi». Ikki she’rdan shaxslantirishlarni («березки улыбнулись», «весна прибрела») topib, jadvalga yozing va ularning ma’nosini ayting.